۲۰ امتحان نهایی / جغرافیا · بارش
باد، کوه، دامنه

بارش ناهمواری؛
مسیر هوا را از دامنهٔ رو‌به‌باد تا سایهٔ باران دنبال کن

جهت باد تعیین می‌کند کدام دامنه رو‌به‌باد است. صعود، سردشدن و میعان را در یک سوی کوه و فرونشینی و کاهش رطوبت نسبی را در سوی دیگر مرحله‌ای بنویس.

صعود → سردشدن → بارش

جهت حرکت تودهٔ هوا را روی شکل علامت بزن

بدون جهت باد نمی‌توان دامنه‌ها را نام‌گذاری کرد. پیکان را از مبدأ هوای مرطوب به سمت ناهمواری بکش.

دامنهٔ رو‌به‌باد را از برخورد هوا پیدا کن

سمتی که هوا نخست با کوه روبه‌رو و مجبور به صعود می‌شود، رو‌به‌باد است. نام جغرافیایی شرق یا غرب به‌تنهایی معیار نیست.

کارت بارش ناهمواری

منبع رطوبت ← جهت باد ← دامنهٔ رو‌به‌باد ← صعود ← سردشدن ← میعان و بارش ← عبور قله ← فرونشینی ← سایهٔ باران

صعود هوا را به کاهش دما وصل کن

هوای بالارونده با کاهش فشار محیط منبسط و سرد می‌شود. این حلقه زمینهٔ رسیدن به اشباع را توضیح می‌دهد.

میعان را پس از سردشدن بنویس

وقتی هوا به وضعیت مناسب برسد، بخار آب به قطره‌ها تبدیل می‌شود و ابر شکل می‌گیرد. وجود رطوبت اولیه شرط مهم زنجیره است.

بارش را نتیجهٔ کل مسیر بدان

کوه به‌تنهایی آب تولید نمی‌کند. هوا باید رطوبت داشته و صعود و سردشدن کافی رخ دهد تا احتمال بارش افزایش یابد.

هوای عبورکرده از قله را دوباره تحلیل کن

پس از از دست دادن بخشی از رطوبت، هوا در دامنهٔ پشت‌به‌باد پایین می‌آید. جهت حرکت عمودی را در این سوی شکل برعکس کن.

فرونشینی را به گرم‌شدن نسبی وصل کن

هوای پایین‌رونده فشرده و گرم‌تر می‌شود و رطوبت نسبی آن می‌تواند کاهش یابد. این مسیر شرایط خشک‌تر دامنه را توضیح می‌دهد.

سایهٔ باران را ناحیهٔ کم‌بارش‌تر بدان

این اصطلاح به پشت ناهمواری نسبت به مسیر هوای مرطوب اشاره دارد. آن را با سایهٔ نوری یا نبود مطلق بارش یکی ندان.

تغییر جهت باد را روی نام دامنه‌ها اعمال کن

اگر جهت باد عوض شود، نقش رو‌به‌باد و پشت‌به‌باد نیز می‌تواند جابه‌جا شود. پاسخ را بر اساس پیکان همان سؤال بنویس.

مقطع را به زنجیرهٔ کلامی تبدیل کن

برای هر سوی کوه حرکت، دما، رطوبت و بارش را بنویس. برای توده‌های هوا به تودهٔ هوا و جبهه و برای عوامل اقلیم به عوامل آب‌وهوا برو.