روش اجرای آزمونک
سه ستون «خطر، مواجهه، آسیبپذیری» بساز و راهکار را به ستونی وصل کن که قرار است تغییر دهد. روش کامل در راهنمای مخاطرات طبیعی و مدیریت بحران آمده است.
۱۰ تمرین تشریحی
سؤال 1
زمینلرزهای در ناحیه خالی از سکنه رخ میدهد. چرا بزرگی پدیده به تنهایی میزان بحران را تعیین نمیکند؟
پاسخ تشریحی
خسارت به مواجهه انسانها و داراییها و میزان آسیبپذیری آنها نیز وابسته است؛ پدیده طبیعی و پیامد انسانی یک چیز نیستند.
سؤال 2
دو محله در معرض سیلاب یکساناند اما یکی ساختمانهای مقاومتر و مسیر تخلیه دارد. تفاوت اصلی چیست؟
پاسخ تشریحی
آسیبپذیری و آمادگی متفاوت است؛ بنابراین پیامد احتمالی میتواند با وجود خطر طبیعی یکسان، متفاوت باشد.
سؤال 3
در نقشه خطر، مدرسه روی پهنه پرخطر و نزدیک رود قرار دارد. چه سه جزء را ثبت میکنید؟
پاسخ تشریحی
خطر سیلاب، مواجهه مدرسه و جمعیت آن، و آسیبپذیری سازه یا دسترسی؛ سپس راهکار متناسب پیشنهاد میشود.
سؤال 4
ساخت دیوار حفاظتی پیش از حادثه در کدام مرحله قرار میگیرد؟
پاسخ تشریحی
کاهش خطر یا پیشگیری و کاهش اثر؛ اقدامی پیش از رخداد برای کمکردن احتمال یا شدت پیامد است.
سؤال 5
تمرین تخلیه و آمادهکردن کیف ضروری چه نوع اقدامی است؟
پاسخ تشریحی
آمادگی؛ توان واکنش درست و سریع را پیش از وقوع رویداد افزایش میدهد.
سؤال 6
هشدار بدون مسیر اقدام چه ضعفی دارد؟
پاسخ تشریحی
اطلاع را به تصمیم عملی تبدیل نمیکند. هشدار مؤثر باید زمان، محدوده، مخاطب و اقدام موردنیاز را روشن سازد.
سؤال 7
قطع برق پس از طوفان باعث اختلال آبرسانی میشود. پیامد مستقیم و زنجیرهای را جدا کنید.
پاسخ تشریحی
قطع برق پیامد مستقیمتر طوفان برای زیرساخت است؛ اختلال آبرسانی پیامد زنجیرهای ناشی از وابستگی سامانههاست.
سؤال 8
چرا یک راهکار عمومی برای همه مخاطرات کافی نیست؟
پاسخ تشریحی
سازوکار خطر، زمان هشدار، نوع مواجهه و علت آسیبپذیری متفاوت است؛ راهکار باید دقیقاً به حلقه آسیب همان سناریو وصل شود.
سؤال 9
تابآوری پس از بحران را چگونه توضیح میدهید؟
پاسخ تشریحی
توان حفظ یا بازیابی کارکردهای اصلی، یادگیری از رویداد و سازگارکردن سامانه برای کاهش آسیب آینده است.
سؤال 10
الگوی کامل تحلیل سناریوی مخاطره چیست؟
پاسخ تشریحی
نوع خطر، مکان و زمان، افراد و داراییهای در معرض، آسیبپذیری، پیامد مستقیم و زنجیرهای و اقدام پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازسازی را بنویس.
چکلیست خودتصحیح
- پدیده را با خسارت یکی نگرفتم.
- خطر، مواجهه و آسیبپذیری را جدا کردم.
- پیامد مستقیم و زنجیرهای را تفکیک کردم.
- پیشگیری و آمادگی را جابهجا نکردم.
- راهکار را به علت آسیب وصل کردم.