۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال جغرافیا / حمل‌ونقل
۱۰ تمرین شبکه و مسیر

۱۰ نمونه سؤال شبکه حمل‌ونقل؛
گره، مسیر و گلوگاه را از روی نقشه پیدا کن

این آزمونک فاصله مستقیم را از دسترسی واقعی جدا می‌کند و از تو می‌خواهد اثر حذف یا افزودن یک پیوند را در کل شبکه دنبال کنی.

گره — پیوند — مسیر

روش اجرای آزمونک

نقشه را به گره و پیوند تبدیل کن و برای هر مسیر طول، زمان یا هزینه را جدا ثبت کن. روش کامل در راهنمای شبکه حمل‌ونقل و دسترسی آمده است.

۱۰ تمرین تشریحی

سؤال 1

شبکه‌ای از شهرها و راه‌ها تشکیل شده است. در زبان شبکه، شهر و راه چه نام دارند؟

پاسخ تشریحی

شهرها گره و راه‌های میان آن‌ها پیوندهای شبکه‌اند.

سؤال 2

مسیر الف تا ب دو قطعه ۳۰ و ۴۵ کیلومتری دارد. طول کل مسیر چقدر است؟

پاسخ تشریحی

۳۰ به‌علاوه ۴۵ برابر ۷۵ کیلومتر است؛ همه قطعه‌های طی‌شده باید جمع شوند.

سؤال 3

دو روستا فاصله مستقیم یکسانی از شهر دارند، اما یکی راه آسفالته کوتاه‌تری دارد. کدام مفهوم تفاوت را بهتر نشان می‌دهد؟

پاسخ تشریحی

دسترسی؛ فاصله هندسی برابر است اما زمان، کیفیت و هزینه مسیر می‌تواند امکان رسیدن را متفاوت کند.

سؤال 4

شهری چهار پیوند مستقیم و شهر دیگر دو پیوند دارد. آیا اولی حتماً مرکز مهم‌تری است؟

پاسخ تشریحی

نه لزوماً؛ تعداد پیوند یک نشانه است، اما جایگاه مسیرها، حجم جریان، ارتباط با گره‌های مهم و نقش واسطه‌ای نیز باید سنجیده شود.

سؤال 5

با حذف یک پل، چند روستا از مرکز جدا می‌شوند. پل چه نقشی دارد؟

پاسخ تشریحی

گلوگاه یا پیوند بحرانی است؛ حذف آن اتصال بخش‌هایی از شبکه را از بین می‌برد.

سؤال 6

دو مسیر جایگزین میان دو شهر وجود دارد. این ویژگی چه اثری بر تاب‌آوری دارد؟

پاسخ تشریحی

اگر یکی مسدود شود، مسیر دیگر اتصال را حفظ می‌کند؛ بنابراین شبکه در برابر اختلال تاب‌آورتر است.

سؤال 7

یک جاده ظرفیت ۱۰۰ خودرو دارد اما اکنون ۶۰ خودرو از آن می‌گذرند. ظرفیت و حجم چه تفاوتی دارند؟

پاسخ تشریحی

ظرفیت توان یا حد عبور قابل پشتیبانی است؛ حجم، مقدار جابه‌جایی واقعی در دوره مشخص است.

سؤال 8

ساخت راه جدید چگونه می‌تواند مکان فعالیت اقتصادی را تغییر دهد؟

پاسخ تشریحی

با کاهش زمان یا هزینه دسترسی، برخی مکان‌ها برای بازار، نیروی کار یا خدمات جذاب‌تر می‌شوند؛ اثر برای همه نقاط یکسان نیست.

سؤال 9

چرا برای ارزیابی یک پروژه باید برندگان و محرومان را جدا دید؟

پاسخ تشریحی

بهبود یک مسیر ممکن است دسترسی برخی گره‌ها را بالا ببرد و جریان را از مسیرها یا سکونتگاه‌های دیگر دور کند.

سؤال 10

الگوی کامل تحلیل شبکه حمل‌ونقل چیست؟

پاسخ تشریحی

گره‌ها و پیوندها، طول و زمان مسیر، مرکزیت، گلوگاه، مسیر جایگزین، ظرفیت، جریان و اثر مکانی را با شاهد نقشه بررسی کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. گره و پیوند را نام‌گذاری کردم.
  2. همه قطعه‌های مسیر را جمع کردم.
  3. فاصله را با دسترسی یکی نگرفتم.
  4. گلوگاه و مسیر جایگزین را سنجیدم.
  5. ظرفیت و حجم واقعی را جدا کردم.