نبوت و اعجاز؛
از نیاز انسان به ویژگی راه هدایت برس

فعل فرمان سؤال را مشخص کن

«تعریف کنید»، «چرا»، «چه ارتباطی» و «پیام آیه چیست» خروجی یکسان ندارند. پاسخ را به اندازهٔ خواسته تنظیم کن و استدلال را جای تعریف یا برعکس ننویس.

نیاز را پیش از پاسخ بنویس

اگر سؤال دربارهٔ ضرورت هدایت است، ابتدا محدودیت یا نیاز مطرح‌شده در کتاب را روشن کن. سپس نشان بده نبوت چگونه به همان مسئله پاسخ می‌دهد.

وحی را با تجربهٔ عادی یکی ندان

تعریف را با ویژگی‌های مطرح‌شده در متن کتاب بنویس و میان پیام الهی، دریافت‌کننده و هدف آن رابطه برقرار کن. عبارت‌های مبهم و شاعرانه جای تعریف دقیق را نمی‌گیرند.

نقش پیامبر را فعل‌محور توضیح بده

تنها چند ویژگی را فهرست نکن. بنویس پیامبر چه پیامی را دریافت، تبیین یا در زندگی اجتماعی اجرا و الگو می‌کند؛ البته فقط در سطحی که سؤال و کتاب می‌خواهند.

معجزه را با کارکردش تعریف کن

ویژگی‌های پدیده و نسبت آن با ادعای پیامبری را کنار هم بیاور. عجیب‌بودن یک رویداد به‌تنهایی برای قرارگرفتن در این مفهوم کافی نیست.

دلیل و نشانه را جابه‌جا نکن

اگر سؤال از نقش اعجاز در صدق دعوت می‌پرسد، زنجیرهٔ استدلال را بنویس: ادعا، نشانهٔ متناسب و نتیجه‌ای که از آن گرفته می‌شود.

آیه را به کلیدواژه محدود نکن

مخاطب، عمل، صفت یا نتیجهٔ آیه را استخراج کن و بعد رابطه‌اش را با مبحث نبوت توضیح بده. وجود یک واژهٔ مشترک بدون پیوند معنایی پاسخ کامل نیست.

مفهوم‌های نزدیک را مقایسه‌ای بخوان

وحی، الهام، نبوغ یا تجربهٔ شخصی را بر اساس تعریف‌های کتاب در دو ستون مقایسه کن. معیار تفاوت را نام ببر و از داوری بیرون از متن بپرهیز.

پاسخ «چرا» را علت‌ومعلولی بنویس

نیاز یا مقدمه را به پیامد وصل کن و حلقهٔ میانی را حذف نکن. تکرار جملهٔ سؤال با «زیرا» دلیل محسوب نمی‌شود.

شاهد را پس از پاسخ کنترل کن

ببین شاهد دقیقاً کدام جملهٔ پاسخ را پشتیبانی می‌کند. برای روش آیه به تحلیل آیات دین و زندگی و برای ساخت جواب به اندیشه و تحقیق برو.