۲۰ امتحان نهایی / مهارت زمین‌شناسی
فضا، جریان، برداشت

آب زیرزمینی؛
فضای ذخیره را از مسیر عبور آب جدا کن

برای تحلیل مقطع، جنس لایه، پیوستگی فضاها، مرز ناحیهٔ اشباع و اختلاف ارتفاع هیدرولیکی را جدا ببین. یک لایه می‌تواند فضای خالی داشته باشد اما آب را به‌آسانی عبور ندهد.

ناحیهٔ اشباع و غیراشباع را مرزبندی کن

در مقطع، بخشی را که فضاهای خالی آن از آب پر شده از بخش بالاتر جدا کن. سطح مرزی را روی شکل دنبال کن و آن را الزاماً خطی افقی فرض نکن.

تخلخل را با مقدار فضای خالی بسنج

تخلخل دربارهٔ سهم فضاهای خالی در ماده است. اندازه، جورشدگی و شکل دانه‌ها می‌توانند این فضا را تغییر دهند. نتیجه را از ساختمان نشان‌داده‌شده در سؤال استخراج کن.

کارت تحلیل مقطع

جنس لایه ← تخلخل ← پیوستگی فضا ← نفوذپذیری ← سطح ایستابی ← جهت جریان ← چاه و برداشت

نفوذپذیری را به اتصال فضاها پیوند بده

عبور آب به پیوستگی و اندازهٔ مسیرها وابسته است. زیادبودن فضای خالی به‌تنهایی عبور سریع را تضمین نمی‌کند؛ مسیرهای بسته یا بسیار باریک را در تحلیل ببین.

آبخوان و لایهٔ محدودکننده را از کارکرد بشناس

بررسی کن کدام لایه توان ذخیره و انتقال آب دارد و کدام لایه جریان را کند یا محدود می‌کند. نام لایه را با شاهدی از جنس و ساخت آن همراه کن.

جهت جریان را از اختلاف سطح تعیین کن

آب زیرزمینی در چارچوب دادهٔ سؤال از پتانسیل یا ارتفاع بیشتر به کمتر حرکت می‌کند. خطوط یا نقاط اندازه‌گیری را مقایسه و جهت را با پیکان روی مقطع نشان بده.

چاه را نسبت به سطح ایستابی تحلیل کن

عمق چاه، موقعیت بخش آب‌دار و تغییر سطح آب را کنار هم ببین. رسیدن چاه به یک لایهٔ مرطوب همیشه به معنی آب‌دهی پایدار نیست.

اثر برداشت را موضعی و زمانی بررسی کن

برداشت می‌تواند سطح آب پیرامون چاه را تغییر دهد. اگر چند چاه یا چند زمان داده شده، تغییر شکل سطح و اثر متقابل آن‌ها را از روی مقطع مقایسه کن.

آلودگی را با مسیر جریان دنبال کن

منبع، محل نفوذ، لایه‌های عبوری و جهت جریان را مشخص کن. نزدیکی افقی به‌تنهایی مسیر رسیدن آلودگی را تعیین نمی‌کند؛ نفوذپذیری و شیب نیز مهم‌اند.

تغذیه و تخلیه را در موازنه ببین

ورود آب، خروج طبیعی و برداشت انسانی را در سه ستون بنویس. تغییر ذخیره را از مقایسهٔ این جریان‌ها نتیجه بگیر و عددی خارج از داده‌ها حدس نزن.

پاسخ را روی مقطع نشانه‌گذاری کن

سطح ایستابی، جهت جریان و لایه‌های اصلی را روی شکل برچسب بزن. برای روش عمومی به تحلیل شکل زمین‌شناسی و برای ساخت لایه‌ها به چین و گسل در مقطع برو.