عوامل داخلی و خارجی؛
هر عامل را با سازوکار اثرش به رویداد وصل کن

رویداد و بازهٔ علت‌ها را مشخص کن

بنویس دقیقاً پیدایش، گسترش یا نتیجهٔ کدام رویداد را توضیح می‌دهی. عاملی که برای آغاز مهم است ممکن است برای ادامه یا پیامد آن نقش دیگری داشته باشد.

مرز داخلی و خارجی را تعریف کن

عوامل داخلی از ساخت‌ها، گروه‌ها، تصمیم‌ها و شرایط درون جامعهٔ مورد مطالعه می‌آیند. عوامل خارجی به کنش و شرایط بیرون مربوط‌اند. مقیاس مطالعه را ثابت نگه دار تا یک عامل بی‌دلیل میان دو دسته جابه‌جا نشود.

زمینه را از محرک جدا کن

زمینه شرایطی است که امکان یا آمادگی رویداد را می‌سازد؛ محرک رخدادی نزدیک است که فرایند را فعال می‌کند. پاسخ خوب نشان می‌دهد چرا محرک در آن زمینه اثرگذار شد.

عامل ساختاری و کنش فردی را تفکیک کن

ساخت اقتصادی یا سیاسی را با تصمیم یک شخصیت در یک ردیف بی‌توضیح نگذار. نقش هر سطح و رابطهٔ میان محدودیت‌های ساختاری و انتخاب بازیگران را شرح بده.

برای هر عامل یک فعل اثر بنویس

عبارت «عامل خارجی: کشور الف» کامل نیست. توضیح بده مداخله، فشار، حمایت، رقابت یا قطع ارتباط چگونه شرایط رویداد را تغییر داده است. سازوکار، حلقهٔ میان نام عامل و نتیجه است.

تعامل دو دسته را آشکار کن

یک نیروی خارجی ممکن است از شکاف داخلی استفاده کند یا یک تصمیم داخلی واکنش بیرونی بسازد. با پیکان دو عامل را به هم وصل کن و جهت اثر را در یک جمله بنویس.

علت و بهانه را یکی ندان

ادعای اعلام‌شدهٔ یک بازیگر را از شرایطی که واقعاً در متن به‌عنوان علت توضیح داده شده جدا کن. سند یا متن را برای یافتن شواهد هرکدام بررسی کن.

عامل‌ها را با معیار رتبه‌بندی کن

اگر سؤال «مهم‌ترین» را می‌خواهد، معیار اهمیت را مشخص کن: دامنهٔ اثر، نزدیکی زمانی یا نقش ضروری. انتخاب را با مقایسهٔ دست‌کم دو عامل توجیه کن.

از قطعیت بیشتر از منبع بپرهیز

اگر متن تنها از نقش یا تأثیر سخن می‌گوید، آن عامل را علت یگانه معرفی نکن. واژه‌های پاسخ را با قدرت شاهد هماهنگ کن و عوامل چندگانه را حذف نکن.

پاسخ را در چهار جمله ببند

یک عامل داخلی با سازوکار، یک عامل خارجی با سازوکار، رابطهٔ میان آن‌ها و نتیجهٔ محدود بنویس. برای زنجیرهٔ علت به علت و معلول تاریخ و برای شاهد به تحلیل سند تاریخی برو.