۲۰ امتحان نهایی / مهارت زیست
زمان · هورمون · بافت

چرخهٔ جنسی؛
هر قلهٔ نمودار را به یک رویداد در اندام هدف وصل کن

برای تحلیل چرخه، سه خط زمانی موازی بساز: تغییر هورمون‌های تنظیم‌کننده، رویدادهای تخمدان و تغییرهای رحم. سپس بازخوردها را با جهت اثر و زمان درست میان این خط‌ها وصل کن.

محور زمان را پیش از تفسیر بخوان

آغاز و پایان بازه، واحد زمان و رویداد مرجع را مشخص کن. جای یک قله یا افت را فقط از شکل ظاهری حفظ نکن و آن را نسبت به رویدادهای دیگر بسنج.

سه خط زمانی موازی رسم کن

در ردیف نخست هورمون‌ها، در ردیف دوم رشد فولیکول، تخمک‌گذاری و جسم زرد و در ردیف سوم وضعیت بافت رحم را قرار بده. این جداسازی مانع جابه‌جایی اندام ترشح‌کننده و هدف می‌شود.

نقشهٔ تحلیل چرخه

زمان | هورمون تنظیم‌کننده | منبع ترشح | اندام هدف | رویداد تخمدانی | هورمون تخمدانی | پاسخ رحم | نوع بازخورد

منبع و هدف هر هورمون را جدا کن

برای هر هورمون دو پرسش بنویس: از کجا ترشح می‌شود و بر کدام یاخته یا اندام اثر می‌گذارد؟ نزدیک‌بودن دو منحنی در نمودار دلیل یکسان‌بودن منبع نیست.

FSH را به رشد فولیکول پیوند بده

تغییر این هورمون را در ارتباط با رشد ساختار تخمدانی و ترشح‌های بعدی تحلیل کن. پاسخ را به یک پیکان ساده محدود نکن و رویداد بعدی را نیز بنویس.

اوج LH را با تخمک‌گذاری هماهنگ کن

قلهٔ مشخص را روی محور زمان علامت بزن و رویداد نزدیک آن را نام ببر. سپس تشکیل ساختار پس از تخمک‌گذاری را در مرحلهٔ بعد قرار بده.

فولیکول و جسم زرد را جابه‌جا نکن

این دو ساختار در مرحله‌های متفاوت غالب‌اند و الگوی ترشح یکسانی ندارند. برای هرکدام زمان تشکیل، هورمون مرتبط و سرنوشت را در یک ردیف بنویس.

استروژن و پروژسترون را با بافت هدف تحلیل کن

تغییر غلظت هورمون را به پاسخ بافت رحم پیوند بده. تنها گفتن «افزایش یافت» کافی نیست؛ پیامد ساختاری یا کارکردیِ خواسته‌شده را بنویس.

بازخورد را با جهت و شرایط توضیح بده

نام بازخورد باید همراه با این باشد که افزایش یک هورمون، ترشح کدام هورمون دیگر را در چه جهت تغییر می‌دهد. یک رابطه را به همهٔ مرحله‌ها تعمیم نده.

نبود لقاح را زنجیره‌ای دنبال کن

سرنوشت ساختار تخمدانی، تغییر هورمون‌ها و پاسخ بافت رحم را به ترتیب زمانی بنویس. حذف حلقهٔ میانی باعث می‌شود علت و پیامد از هم جدا شوند.

نمودار را با پیکان‌های علت‌دار پاسخ بده

برای هر بخش «افزایش یا کاهش چه ماده‌ای، اثر بر کدام هدف، ایجاد چه رویدادی» را بنویس. برای لقاح و ادامهٔ مسیر از تولیدمثل و لقاح و برای اصول تنظیم از تنظیم هورمونی کمک بگیر.