سه مسیر ماده را از آغاز جدا کن
برای آب، یون معدنی و مادهٔ آلی سه رنگ یا سه ردیف انتخاب کن. مشخص کن هرکدام از کجا وارد یا ساخته میشود و در کدام بافت ادامهٔ مسیر میدهد. شباهت محل عبور در شکل را به معنای سازوکار یکسان ندان.
عرض ریشه را لایهبهلایه بخوان
از محیط بیرون ریشه تا بافت آوندی، هر مرز را به ترتیب علامت بزن. در هر مرحله بپرس ماده از کدام فضا به کدام فضا میرود و آیا باید از غشا عبور کند. نام لایه بدون جهت مسیر پاسخ را کامل نمیکند.
نام ماده | مبدأ | بافت انتقال | جهت | عامل مؤثر | مقصد | کاربرد یا پیامد
جذب آب و یون را یکی فرض نکن
آب و یونها میتوانند تحت عوامل متفاوتی جابهجا شوند. اگر سؤال تغییر غلظت یا فعالیت یاخته را مطرح کرد، اثر آن را جداگانه بر هر ماده تحلیل کن و سپس رابطهٔ احتمالی میان مسیرها را توضیح بده.
آوند چوبی را با پیوستگی ستون آب تحلیل کن
مسیر از ریشه به بخشهای هوایی را روی شکل دنبال کن و نقش ویژگیهای ساختاری را به حرکت آب پیوند بده. هر عامل را در جای درست زنجیره قرار بده؛ نیروی ایجادشده در برگ، ویژگی مولکولهای آب و ساختار مجرا نقش یکسان ندارند.
تعرق را از تبخیر تا خروج دنبال کن
نخست محل تبدیل آب مایع به بخار، سپس فضای داخلی برگ و در پایان مسیر خروج را مشخص کن. باز و بستهشدن روزنه را با تبادل گاز و از دسترفتن آب کنار هم بسنج، نه با یک پیامد منفرد.
شرایط محیطی را زنجیرهای پاسخ بده
اگر دما، رطوبت، جریان هوا یا وضعیت روزنه تغییر کرده، ابتدا نزدیکترین اثر را بر اختلاف میان برگ و محیط مشخص کن. سپس تغییر تعرق و پیامد احتمالی آن بر جریان آب را نتیجه بگیر. جهت تغییر را بدون این زنجیره حفظ نکن.
منبع و مقصد را برای مادهٔ آلی تعریف کن
منبع جایی است که مادهٔ قابل انتقال را در اختیار شبکه میگذارد و مقصد جایی است که آن را مصرف یا ذخیره میکند. این نقشها را برای شرایط دادهشده تعیین کن؛ نام یک اندام همیشه و در همهٔ زمانها نقش ثابتی را تضمین نمیکند.
جهت آوند آبکشی را از رابطهٔ منبع و مقصد بگیر
برای یک مسیر مشخص، جهت را از منبع به مقصد رسم کن. وجود مسیرهای همزمان در بخشهای مختلف گیاه را با رفتوبرگشت یک ماده در یک مجرای واحد اشتباه نگیر. هر پیکان را به یک منبع و مقصد معین وصل کن.
حلقههای عرضی و طولی شکل را تطبیق بده
جای نسبی بافتها را در مقطع پیدا کن و سپس همان بافت را در نمای طولی دنبال کن. شمارهٔ شکل یا رنگ چاپ را معیار نهایی ندان؛ ویژگی ساختاری و اتصال مسیر باید شناسایی را تأیید کند.
پاسخ را با موازنهٔ مسیر کنترل کن
بپرس ماده از کجا آمده، اکنون در چه بافتی است و در مقصد چه سرنوشتی دارد. برای شکل از راهنمای تحلیل شکل زیست و برای پیوند با ساخت مادهٔ آلی از راهنمای فتوسنتز و تنفس کمک بگیر.