۲۰ امتحان نهایی / مهارت شیمی
مخلوط، کسر مولی، فشار

فشار جزئی؛
هر گاز را یک ردیف از مخلوط ببین

برای مخلوط گازها، مقدار مادهٔ هر جزء و مجموع مول‌ها را جدا بنویس. سپس کسر مولی را بساز و فشار جزئی هر گاز را با فشار کل مرتبط کن.

Pi

سامانه و اجزای مخلوط را فهرست کن

نام همهٔ گازهای موجود در ظرف را در جدول بنویس. گازی را که در فرایند تولید یا مصرف شده است با مقدار نهایی‌اش وارد کن. فشار کل مربوط به مخلوط نهایی است، نه الزاماً داده‌های آغاز واکنش.

جدول دالتون

گاز i | مول ni | کسر مولی xi | فشار جزئی Pi | جمع مول و فشار

فشار کل را جمع فشارهای جزئی بدان

در مدل مخلوط گازهای ایده‌آل، فشار کل برابر مجموع فشارهای جزئی اجزاست. اگر یک فشار مجهول است، جمع را با همهٔ اجزای واقعی بنویس و سپس مجهول را جدا کن.

کسر مولی را با مجموع مول‌ها بساز

کسر مولی هر جزء برابر مول آن جزء تقسیم بر مجموع مول‌های گازی است. مجموع کسرهای مولی باید ۱ شود. جرم‌ها را مستقیم در این نسبت قرار نده؛ ابتدا هر جرم را با جرم مولی خودش به مول تبدیل کن.

فشار جزئی را از کسر مولی پیدا کن

در دما و حجم مشترک مخلوط، فشار جزئی هر گاز با کسر مولی آن از فشار کل مرتبط است. نسبت را پیش از عددگذاری بنویس تا روشن باشد فشار گاز فراوان‌تر باید سهم بزرگ‌تری از فشار کل داشته باشد.

نمونهٔ مخلوط دو گاز

در ظرفی ۲ مول گاز A و ۳ مول گاز B با فشار کل ۵۰۰ کیلوپاسکال وجود دارد. کسر مولی A برابر ۰٫۴ و فشار جزئی آن ۲۰۰ کیلوپاسکال است؛ برای B کسر ۰٫۶ و فشار ۳۰۰ کیلوپاسکال به دست می‌آید.

درصد مولی را به کسر تبدیل کن

درصد مولی ۳۰ درصد یعنی کسر مولی ۰٫۳۰. اگر ترکیب درصدی کامل داده شده، جمع درصدها را کنترل کن. فشار جزئی از ضرب کسر مولی در فشار کل به دست می‌آید، نه ضرب عدد ۳۰ در فشار.

گاز روی آب را دو جزئی ببین

گاز جمع‌آوری‌شده روی آب همراه بخار آب است. فشار اندازه‌گیری‌شده می‌تواند مجموع فشار گاز مورد نظر و فشار بخار آب باشد. مقدار فشار بخار را فقط از دادهٔ همان دما در سؤال یا جدول بردار.

پس از واکنش، جدول مول را به‌روزرسانی کن

اگر پیش از محاسبهٔ فشار واکنش رخ داده است، ابتدا با استوکیومتری مقدار مول واکنش‌دهنده‌های باقی‌مانده و فرآورده‌های گازی را پیدا کن. سپس کسرهای مولی مخلوط نهایی را بساز.

واحد فشار را یکسان کن

جمع و تفریق فشارها تنها با واحد مشترک انجام می‌شود. اگر فشار کل و فشار بخار با واحدهای متفاوت داده شده‌اند، یکی را پیش از محاسبه تبدیل کن و واحد نهایی را کنار عدد بنویس.

سه کنترل نهایی

  1. جمع کسرهای مولی برابر ۱ باشد.
  2. جمع فشارهای جزئی فشار کل را بازسازد.
  3. هیچ فشار جزئی منفی یا بزرگ‌تر از فشار کل نباشد.

برای قوانین پایه از قوانین گازها و برای مول از مول و جرم کمک بگیر.