داوری و توصیف را جدا کن
ابتدا جملههایی را که فقط یک رفتار را گزارش میکنند از جملههایی که آن را خوب، بد، طبیعی یا عجیب میخوانند جدا کن. مفهوم قوممداری زمانی مطرح میشود که معیار قضاوت و نسبت آن با فرهنگها روشن باشد.
معیار پنهان را پیدا کن
بپرس گوینده بر اساس چه ارزش، هنجار یا عادت آشنایی داوری میکند. اگر معیار فرهنگ خودی بدون بررسی به همه تعمیم داده شده، این نشانه را در پاسخ ذکر کن.
رفتار مشاهدهشده | فرهنگ مبدأ ناظر | معیار داوری | بافت فرهنگ مورد بررسی | نوع نگاه | پیامد
قوممداری را با علاقه به فرهنگ خودی یکی ندان
وابستگی یا علاقه به سنتهای خود بهتنهایی همان قوممداری نیست. نکتهٔ اصلی، قرار دادن فرهنگ خود در جایگاه معیار عمومی و سنجش دیگران فقط با همان معیار است.
نسبیت فرهنگی را روش فهم در بافت ببین
برای فهم یک پدیده، معنای آن را در ارتباط با ارزشها، تاریخ، نهادها و روابط همان جامعه بررسی کن. رفتار را از زمینهاش جدا نکن و با یک ترجمهٔ سطحی دربارهٔ کارکرد آن حکم نده.
فهم را با پذیرش اخلاقی کامل یکی نکن
میتوان علت و معنای یک رفتار را در بافت شناخت و همچنان دربارهٔ پیامدهایش پرسش انتقادی داشت. در پاسخ، مرحلهٔ توضیح اجتماعی و مرحلهٔ ارزیابی را جدا بنویس.
از دوگانهٔ ساده پرهیز کن
هر نقد بینفرهنگی الزاماً قوممدارانه و هر توصیف زمینهای الزاماً نسبیگرایی کامل نیست. معیار، شواهد و شیوهٔ استدلال را بررسی کن و برچسب را فقط از یک واژهٔ مثبت یا منفی انتخاب نکن.
پیامد قوممداری را زنجیرهای تحلیل کن
معیار خودی میتواند به کلیشه، فاصلهگذاری، نابرابری در برخورد یا سوءبرداشت منجر شود. در سناریو مشخص کن کدام حلقه واقعاً دیده میشود و پیامدی را بدون شاهد اضافه نکن.
پژوهشگر را از عضو جامعه تفکیک کن
فرد ممکن است هم عضو یک فرهنگ باشد و هم برای مطالعهٔ فرهنگ دیگر تلاش کند معیارهای خود را موقتاً آشکار و کنترل کند. این وضعیت را با نبود هرگونه ارزش یا پیشفرض برابر ندان.
مقایسه را با محور مشترک انجام بده
اگر دو فرهنگ مقایسه میشوند، یک پدیده یا کارکرد مشترک انتخاب کن و معنای آن را در هر بافت جدا توضیح بده. مقایسهٔ رسم یک جامعه با ارزش کلی جامعهٔ دیگر، سطحهای متفاوت را مخلوط میکند.
پاسخ را با شاهد موقعیت کامل کن
نوع نگاه، عبارت شاهد و دلیل ارتباط آن با مفهوم را در سه جمله بنویس. برای شناخت اجزای فرهنگ از راهنمای فرهنگ و برای تفاوت گروهها از خردهفرهنگ و ضدفرهنگ کمک بگیر.