۲۰ امتحان نهایی / مهارت سلامت
فشار، انتخاب، پاسخ

نه گفتن و تصمیم‌گیری؛
پاسخ روشن بده و یک اقدام جایگزین آماده کن

در سناریو، منبع فشار، خطر، گزینه‌های واقعی و پیامد هر انتخاب را جدا کن. پاسخ مؤثر کوتاه، محترمانه و قاطع است و با فاصله‌گرفتن یا کمک‌گرفتن تکمیل می‌شود.

نه

موقعیت و تصمیم واقعی را مشخص کن

جزئیات داستان را خلاصه و بنویس فرد دقیقاً باید دربارهٔ چه رفتاری تصمیم بگیرد. حاشیه‌های سناریو را از انتخاب اصلی جدا کن.

فشار را از پیشنهاد ساده تشخیص بده

تکرار درخواست، تمسخر، تهدید به طرد یا کم‌اهمیت نشان‌دادن خطر می‌تواند فشار بسازد. عبارت مشخص سناریو را به‌عنوان شاهد ذکر کن.

کارت تصمیم

موقعیت ← خطر ← فشار ← گزینه‌ها ← پیامد کوتاه و بلند ← انتخاب ← پاسخ قاطع ← خروج یا کمک

خطر و منفعت ادعایی را دو ستون کن

آنچه پیشنهاددهنده وعده می‌دهد را کنار پیامدهای احتمالی هر گزینه بنویس. زمان، احتمال و اهمیت پیامدها را با اطلاعات سؤال مقایسه کن.

گزینهٔ سوم بساز

تصمیم همیشه میان پذیرش کامل و درگیری نیست. ترک موقعیت، تغییر فعالیت، تماس با فرد مطمئن یا پیشنهاد جایگزین می‌تواند گزینهٔ عملی دیگری باشد.

پاسخ قاطع را کوتاه نگه دار

جمله باید تصمیم را روشن منتقل کند و راه چانه‌زنی را کمتر کند. توضیح طولانی یا عذر نامطمئن ممکن است پیام را مبهم کند. لحن محترمانه و مرز مشخص را هم‌زمان حفظ کن.

زبان بدن را با پیام هماهنگ کن

تماس چشمی متناسب، صدای روشن و فاصلهٔ مناسب می‌توانند پیام کلامی را پشتیبانی کنند. جزئیاتی را انتخاب کن که با امنیت موقعیت و فرهنگ سناریو سازگار است.

تکرار قاطع را برای فشار ادامه‌دار به کار ببر

اگر درخواست تکرار شد، پاسخ اصلی را بدون واردشدن به بحث فرسایشی تکرار کن و اقدام خروج را اجرا کن. تغییر مداوم دلیل‌ها می‌تواند مرز را ضعیف کند.

امنیت را بر ادامهٔ گفت‌وگو مقدم بدان

اگر تهدید، اجبار یا نبود راه خروج در سناریو وجود دارد، هدف نخست فاصله‌گرفتن و رسیدن به کمک مناسب است. پاسخ را با شرایط واقعی موقعیت هماهنگ کن.

کمک‌گرفتن را دقیق بنویس

نام نقش فرد مطمئن، شیوهٔ تماس و اطلاعاتی که باید منتقل شود مشخص کن. عبارت کلی «کمک می‌گیرم» را به اقدام قابل اجرا تبدیل کن.

پاسخ امتحانی را در پنج بخش ببند

خطر، فشار، انتخاب، جملهٔ قاطع و اقدام بعدی را بنویس. برای ساخت پاسخ کامل به تحلیل موقعیت سلامت و برای عوامل محافظ به سلامت روان و عوامل محافظ برو.