۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال جغرافیا / آمایش
۱۰ تمرین تصمیم مکانی

۱۰ نمونه سؤال آمایش سرزمین؛
فعالیت را با توان و محدودیت مکان بسنج

این آزمونک پاسخ تک‌عاملی را کنار می‌گذارد و از تو می‌خواهد هر انتخاب مکانی را با نیاز فعالیت، شواهد نقشه و افق زمانی توجیه کنی.

کجا × فعالیت × دلیل

روش اجرای آزمونک

برای هر مکان دو ستون توان و محدودیت بساز، سپس نیازهای فعالیت را روی آن‌ها قرار بده. روش کامل در راهنمای آمایش سرزمین آمده است.

۱۰ تمرین تشریحی

سؤال 1

برای انتخاب محل یک فعالیت، سه پرسش پایه آمایش چیست؟

پاسخ تشریحی

کجا، چه فعالیتی و چرا؛ مکان باید با نیازهای فعالیت و توان‌ها و محدودیت‌های سرزمین سنجیده شود.

سؤال 2

منطقه‌ای آب فراوان اما شیب زیاد دارد. چرا یک ویژگی مثبت برای تصمیم کافی نیست؟

پاسخ تشریحی

توان آبی باید همراه محدودیت شیب، دسترسی، خطر و نیاز فعالیت سنجیده شود؛ تصمیم آمایش حاصل ترکیب چند لایه است.

سؤال 3

یک صنعت آب‌بر در ناحیه کم‌آب پیشنهاد شده است. تعارض را چگونه می‌نویسید؟

پاسخ تشریحی

نیاز بالای فعالیت به آب با محدودیت منبع در مکان ناسازگار است و می‌تواند با مصرف سکونتگاه یا کشاورزی تعارض ایجاد کند.

سؤال 4

چرا فاصله کوتاه از بازار الزاماً به معنای دسترسی مناسب نیست؟

پاسخ تشریحی

کیفیت راه، زمان، هزینه، ظرفیت شبکه و موانع طبیعی نیز دسترسی را تعیین می‌کنند.

سؤال 5

دو مکان برای یک فعالیت مناسب‌اند، اما یکی خطر طبیعی بیشتری دارد. رتبه‌بندی چگونه کامل می‌شود؟

پاسخ تشریحی

علاوه بر توان تولید، میزان مواجهه، هزینه کاهش خطر و پایداری بلندمدت را می‌سنجیم و انتخاب را مشروط به وزن معیارها می‌نویسیم.

سؤال 6

چرا مقیاس ملی و محلی را در یک مقایسه بدون توضیح مخلوط نمی‌کنیم؟

پاسخ تشریحی

توان‌ها، محدودیت‌ها و اثرها در مقیاس‌های مختلف تعریف متفاوت دارند و داده‌های ناهم‌مقیاس نتیجه را گمراه می‌کنند.

سؤال 7

تمرکز همه خدمات در یک شهر چه مسئله فضایی می‌تواند بسازد؟

پاسخ تشریحی

می‌تواند دسترسی نواحی دور را کاهش، فشار بر مرکز را افزایش و نابرابری توزیع خدمات را بیشتر کند؛ نتیجه به شبکه و جمعیت وابسته است.

سؤال 8

یک کاربری سود کوتاه‌مدت دارد اما خاک را در بلندمدت تخریب می‌کند. کدام معیار نادیده گرفته شده؟

پاسخ تشریحی

پایداری و افق زمانی؛ ارزیابی باید توان ادامه فعالیت و هزینه‌های آینده را نیز در نظر بگیرد.

سؤال 9

در نقشه هم‌پوشانی، مکان الف به راه نزدیک اما در پهنه پرخطر است. پاسخ چگونه نوشته می‌شود؟

پاسخ تشریحی

توان دسترسی و محدودیت خطر را جدا ذکر می‌کنیم و نتیجه را رتبه‌بندی و مشروط به امکان کاهش خطر می‌نویسیم.

سؤال 10

الگوی کامل پاسخ آمایش سرزمین چیست؟

پاسخ تشریحی

فعالیت و نیازهایش، مقیاس، توان‌ها، محدودیت‌ها، تعارض کاربری، جمعیت، دسترسی، خطر و پایداری را با شاهد رتبه‌بندی کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. کجا، چه فعالیتی و چرا را پاسخ دادم.
  2. توان و محدودیت را جدا نوشتم.
  3. مقیاس تحلیل را ثابت نگه داشتم.
  4. تعارض کاربری و دسترسی را سنجیدم.
  5. نتیجه را رتبه‌بندی و مشروط کردم.