۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال اقتصاد / ساختار بازار
۱۰ تمرین رقابت و انحصار

۱۰ نمونه سؤال ساختار بازار؛
نوع بازار را از چند نشانه بساز

یک فروشنده یا نام کالا به‌تنهایی نوع بازار را ثابت نمی‌کند. سهم، جانشین، ورود و قدرت قیمت‌گذاری را کنار هم بگذار.

بنگاه + ورود + جانشین → ساختار

روش اجرای آزمونک

نام کالا را کنار بگذار و شناسنامهٔ ساختار را از نشانه‌ها بساز. آموزش در ساختار بازار و انحصار آمده است.

۱۰ تمرین تشخیص ساختار بازار

سؤال 1

بازاری با فروشندگان بسیار، کالای مشابه و ورود آسان چه نشانه‌هایی دارد؟

پاسخ تشریحی

نشانه‌های رقابت بیشتر: بنگاه‌های فراوان، تمایز کم، مانع ورود پایین و قدرت قیمت‌گذاری محدود هر بنگاه.

سؤال 2

بازاری با یک عرضه‌کننده و مانع ورود بسیار قوی به کدام ساختار نزدیک است؟

پاسخ تشریحی

به انحصار؛ باید نبود جانشین نزدیک و سازوکار مانع ورود نیز از سناریو تأیید شود.

سؤال 3

چرا کم‌بودن تعداد فروشندگان به‌تنهایی انحصار را ثابت نمی‌کند؟

پاسخ تشریحی

سهم بازار، جانشین‌ها، امکان ورود و رفتار رقبا نیز مهم‌اند؛ چند فروشنده می‌توانند سهم‌های متفاوت داشته باشند.

سؤال 4

تمایز محصول چگونه شکل رقابت را تغییر می‌دهد؟

پاسخ تشریحی

بنگاه‌ها افزون بر قیمت بر کیفیت، خدمات، مکان، نام تجاری یا ویژگی محصول رقابت می‌کنند.

سؤال 5

دو نمونه از مانع ورود را نام ببرید.

پاسخ تشریحی

سرمایهٔ اولیهٔ بالا، مجوز محدود، دسترسی دشوار به فناوری یا شبکهٔ توزیع؛ در پاسخ سازوکار باید توضیح داده شود.

سؤال 6

قدرت قیمت‌گذاری یعنی بنگاه هر قیمتی بخواهد تعیین می‌کند؟

پاسخ تشریحی

خیر؛ تقاضای خریداران، جانشین‌ها، هزینه و واکنش رقبا همچنان محدودیت می‌سازند.

سؤال 7

در بازار چندبنگاهی چرا رفتار راهبردی مهم است؟

پاسخ تشریحی

تصمیم هر بنگاه بر نتیجهٔ دیگران اثر می‌گذارد؛ اقدام و واکنش رقیب باید با هم تحلیل شوند.

سؤال 8

ساختار بازار و پیامد بازار چه تفاوتی دارند؟

پاسخ تشریحی

ساختار شامل تعداد بنگاه، ورود و نوع کالا است؛ قیمت، کیفیت و تنوع پیامدهای احتمالی‌اند و به زنجیرهٔ علت نیاز دارند.

سؤال 9

اگر مانع ورود کاهش یابد، چه زنجیره‌ای محتمل است؟

پاسخ تشریحی

ورود آسان‌تر، افزایش عرضه‌کنندگان، رقابت بیشتر و احتمال تغییر در قیمت، کیفیت یا انتخاب؛ نتیجه به شرایط دیگر وابسته است.

سؤال 10

الگوی کامل پاسخ سناریوی بازار چیست؟

پاسخ تشریحی

بازار را تعریف کن، تعداد و سهم بنگاه‌ها، محصول، جانشین، مانع ورود و اطلاعات را بسنج، نوع یا ویژگی را با دو شاهد بنویس و پیامد را توضیح بده.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. قلمرو بازار را مشخص کردم.
  2. تعداد را همراه سهم بنگاه‌ها سنجیدم.
  3. جانشین و مانع ورود را بررسی کردم.
  4. ساختار را با پیامد یکی نگرفتم.
  5. نتیجه را با دو شاهد مستقل نوشتم.