روش اجرای آزمونک
در محاسبهها، شاخص دوره قبل را دور خط بکش و آن را مخرج قرار بده. در سؤال مفهومی نیز «سطح قیمت» را از «نرخ تغییر سطح قیمت» جدا کن. مرور کامل در راهنمای تورم و شاخص قیمت در دسترس است.
۱۰ تمرین تشریحی
سؤال 1
شاخص قیمت از ۱۰۰ به ۱۲۰ رسیده است. نرخ تورم این دوره چند درصد است؟
پاسخ تشریحی
تغییر شاخص ۲۰ واحد است. ۲۰ را بر شاخص دوره پایه یعنی ۱۰۰ تقسیم و در ۱۰۰ ضرب میکنیم؛ نرخ تورم ۲۰ درصد است.
سؤال 2
شاخص قیمت از ۱۲۰ به ۱۳۲ رسیده است. چرا نرخ تورم ۱۲ درصد نیست و مقدار درست چند است؟
پاسخ تشریحی
مخرج باید شاخص دوره قبل باشد: ۱۲ تقسیم بر ۱۲۰ ضربدر ۱۰۰؛ نرخ تورم ۱۰ درصد است.
سؤال 3
کاهش نرخ تورم از ۲۰ درصد به ۱۰ درصد آیا به معنای کاهش سطح عمومی قیمتهاست؟
پاسخ تشریحی
خیر. یعنی سطح عمومی قیمتها همچنان افزایش یافته، اما آهنگ افزایش کمتر شده است؛ کاهش خود سطح عمومی قیمتها مفهوم دیگری دارد.
سؤال 4
قیمت یک کالا کاهش یافته است. آیا میتوان نتیجه گرفت تورم منفی شده؟
پاسخ تشریحی
خیر. تورم تغییر سطح عمومی قیمت مجموعهای از کالاها و خدمات است؛ تغییر قیمت یک قلم برای این نتیجه کافی نیست.
سؤال 5
سبد مرجع در محاسبه شاخص قیمت چه نقشی دارد؟
پاسخ تشریحی
امکان میدهد هزینه خرید مجموعهای مشخص در دورههای مختلف مقایسه شود؛ وزن اقلام نیز اهمیت نسبی آنها را در شاخص بازتاب میدهد.
سؤال 6
اگر درآمد اسمی ۱۵ درصد و سطح قیمت ۲۰ درصد افزایش یابد، درباره قدرت خرید چه نتیجه کیفی میگیریم؟
پاسخ تشریحی
با فرض ثابتبودن سایر شرایط، رشد درآمد اسمی از رشد سطح قیمت کمتر است؛ بنابراین قدرت خرید کاهش مییابد.
سؤال 7
فردی وام با نرخ اسمی ۱۸ درصد دارد و تورم فرضی ۱۲ درصد است. نرخ واقعی تقریبی چند درصد است؟
پاسخ تشریحی
در تقریب ساده، نرخ واقعی برابر نرخ اسمی منهای تورم است؛ حدود ۶ درصد. اگر سؤال فرمول دقیق بخواهد باید همان فرمول دادهشده را به کار برد.
سؤال 8
چرا تغییر وزن یک قلم پرمصرف میتواند بر شاخص اثر بیشتری از یک قلم کممصرف داشته باشد؟
پاسخ تشریحی
زیرا وزن بیشتر یعنی سهم بزرگتر آن قلم در هزینه سبد مرجع؛ پس تغییر قیمت آن سهم بیشتری در تغییر شاخص دارد.
سؤال 9
تورم پیشبینینشده چگونه میتواند قراردادهای مبلغ ثابت را تحت تأثیر قرار دهد؟
پاسخ تشریحی
ارزش واقعی مبلغ دریافتی یا پرداختی تغییر میکند؛ کسی که مبلغ ثابت دریافت میکند ممکن است با همان عدد پول، کالا و خدمات کمتری بخرد.
سؤال 10
الگوی کامل حل سؤال شاخص قیمت چیست؟
پاسخ تشریحی
شاخص دوره جدید و قبل را مشخص کن، تغییر را بر شاخص دوره قبل تقسیم کن، در ۱۰۰ ضرب کن، واحد درصد را بنویس و نتیجه را از تغییر یک قیمت منفرد جدا نگه دار.
چکلیست خودتصحیح
- شاخص دوره قبل را مخرج قرار دادم.
- نرخ تورم را با تغییر سطح قیمت یکی نگرفتم.
- یک قیمت منفرد را نماینده سطح عمومی ندانستم.
- درآمد اسمی را به قدرت خرید پیوند دادم.
- درصد، دوره و فرض محاسبه را نوشتم.