ترصیع و موازنه؛
دو قرینه را واژه‌به‌واژه روی هم بگذار

قرینه‌های ساختاری را جدا کن

دو بخش هم‌نقش جمله را پیدا و زیر هم بنویس. اگر مرز قرینه‌ها اشتباه باشد، مقایسهٔ وزن و پایان واژه‌ها نیز بی‌معنا می‌شود.

واژه‌های متناظر را ستون‌بندی کن

واژهٔ نخست قرینهٔ اول را با واژهٔ نخست قرینهٔ دوم و به همین ترتیب مقایسه کن. نزدیکی دو واژه در متن الزاماً به معنای متناظربودن آن‌ها نیست.

وزن واژه را از تعداد حروف جدا کن

هم‌وزنی به الگوی آوایی و ساخت واژه مربوط است و با برابر بودن صرفِ تعداد حروف یکی نیست. واژه‌ها را درست بخوان و سپس الگو را مقایسه کن.

پایان آوایی را دقیق بررسی کن

برای هماهنگی پایانی، بخش‌های متناظر واژه را بشنو و بنویس. شباهت یک حرف دور از پایان یا معنای نزدیک، جای این معیار را نمی‌گیرد.

ترصیع را از هماهنگی کامل‌تر بشناس

در ترصیع، واژه‌های متناظر قرینه‌ها هماهنگی برجسته‌تری در وزن و پایان دارند. حکم را برای جفت‌های متناظر بررسی کن، نه فقط آخرین واژهٔ هر بخش.

موازنه را با هم‌وزنی قرینه‌ها بسنج

در موازنه، هماهنگی وزنی و ساخت متقارن اهمیت دارد، حتی اگر همهٔ پایان‌ها همسان نباشند. تفاوت معیار را در دلیل پاسخ صریح بنویس.

سجع را با ساخت قرینه‌ای مقایسه کن

سجع بر هماهنگی واژه‌های پایانی قرینه‌های نثر تأکید دارد، در حالی که ترصیع و موازنه مقایسهٔ گسترده‌تری میان واژه‌های متناظر می‌خواهند. از واج‌آرایی، جناس و سجع کمک بگیر.

تقارن نحوی را شاهد کمکی بدان

همسانی نقش‌ها و ترتیب دستوری می‌تواند قرینه‌ها را آشکار کند، اما به‌تنهایی معیار آوایی آرایه را کامل نمی‌کند. ساخت و صدا را هر دو بررسی کن.

شاهد را از خود عبارت بیاور

در پاسخ، دست‌کم دو جفت واژهٔ متناظر را بنویس و نوع هماهنگی آن‌ها را توضیح بده. نام آرایه بدون شاهد، استدلال قابل بررسی ندارد.

خواندن با صدای آهسته را به تحلیل وصل کن

شنیدن آهنگ به یافتن قرینه‌ها کمک می‌کند، اما نتیجه را با جدول وزن و پایان کنترل کن. برای مرور کلی از آرایه‌های ادبی و برای بافت تاریخی از سبک‌شناسی استفاده کن.