۲۰ امتحان نهایی / مهارت آمار
ترتیب · چارک · جعبه

چارک و نمودار جعبه‌ای؛
پیش از هر محاسبه، داده‌ها را مرتب کن

چارک‌ها به جایگاه داده‌ها در فهرست مرتب وابسته‌اند. ابتدا ترتیب و تعداد را قطعی کن، سپس روش تعیین نیمه‌ها را مطابق قرارداد سؤال اجرا و پنج‌عدد خلاصه را پیش از رسم کنترل کن.

Q1□Q3

داده‌ها را از کوچک به بزرگ مرتب کن

هر مقدار را با دقت بازنویسی و تعداد کل را ثبت کن. اگر جدول فراوانی داری، فهرست جایگاه‌ها را از فراوانی تجمعی بساز؛ لازم نیست همهٔ داده‌ها را بی‌نظم گسترش بدهی.

میانه را با زوج یا فرد بودن تعداد پیدا کن

جایگاه میانی یا میانگین دو مقدار میانی را طبق روش مسئله تعیین کن. مقدار میانه را با شمارهٔ جایگاه اشتباه نگیر و هر دو را در برگه ثبت کن.

پنج‌عدد خلاصه

کمینه | چارک اول | میانه | چارک سوم | بیشینه | دامنهٔ میان‌چارکی

قرارداد تقسیم نیمه‌ها را ثابت نگه دار

روش ورود یا عدم ورود میانهٔ کل در نیمه‌ها را از کتاب یا دستور سؤال بگیر و در تمام حل یکسان اجرا کن. مخلوط‌کردن دو قرارداد می‌تواند چارک‌ها را تغییر دهد.

چارک‌ها را از نیمه‌های مرتب بخوان

چارک اول مرکز نیمهٔ پایین و چارک سوم مرکز نیمهٔ بالا را طبق قرارداد نشان می‌دهد. نیمه‌ها باید از فهرست مرتب ساخته شوند، نه از نصف‌کردن مقدار عددی دامنه.

دامنهٔ میان‌چارکی را با دامنهٔ کل جدا کن

اختلاف چارک سوم و اول، بخش میانی داده‌ها را توصیف می‌کند؛ اختلاف بیشینه و کمینه کل گستره را. نام و فرمول هر دو را کنار جواب بنویس.

مقیاس محور را پیش از جعبه رسم کن

فاصله‌های عددی برابر باید طول‌های برابر روی محور داشته باشند. پنج مقدار را علامت بزن، جعبه و خط میانه را بساز و سپس اجزای بیرونی را طبق روش سؤال کامل کن.

نقطهٔ پرت را با معیار مسئله بسنج

فاصلهٔ زیاد ظاهری به‌تنهایی حکم قطعی نیست. کران یا قاعدهٔ مطرح‌شده را محاسبه و هر داده را با آن مقایسه کن. حذف داده فقط با دستور یا معیار روشن انجام می‌شود.

دو نمودار را معیاربه‌معیار مقایسه کن

مرکز را با میانه، پراکندگی بخش میانی را با طول جعبه و گستره را با انتهاها مقایسه کن. کوتاه‌تر بودن یک بخش را به کل نمودار تعمیم نده.

شکل توزیع را با فاصله‌ها توصیف کن

جای میانه در جعبه و طول بخش‌های دو طرف سرنخ می‌دهند. نتیجه را با زبان متناسب و بر پایهٔ اجزای دیده‌شده بنویس؛ از نمودار جعبه‌ای جزئیاتی فراتر از نمایش آن استخراج نکن.

با شمارش جایگاه‌ها بازبینی کن

تعداد داده‌های دو سوی میانه و چارک‌ها را کنترل کن و پنج مقدار را به ترتیب صعودی بنویس. برای مرکز و پراکندگی از راهنمای میانگین و میانه و برای تفسیر از تحلیل داده آماری کمک بگیر.