۲۰ امتحان نهایی / مهارت فیزیک
علامت، بردار، برهم‌نهی

الکتریسیتهٔ ساکن؛
اول جهت را حل کن، بعد اندازه را

بیشتر خطاهای این مبحث پیش از محاسبه رخ می‌دهند. علامت بارها، نقطهٔ مورد بررسی و جهت هر بردار را روی شکل ثبت کن؛ سپس اندازه‌ها را حساب و ترکیب کن.

q

شکل را به داده‌های فیزیکی ترجمه کن

بار هر ذره، فاصله‌ها و نقطه‌ای را که نیرو یا میدان در آن خواسته شده است مشخص کن. اگر شکل مقیاس ندارد، مقدار فاصله را فقط از دادهٔ صورت سؤال بردار و از ظاهر شکل حدس نزن.

جذب یا دفع را پیش از فرمول تعیین کن

برای نیروی میان دو بار، هم‌نام یا ناهم‌نام بودن را بررسی و پیکان نیرو را روی بار هدف رسم کن. این تصمیم کیفی، علامت و جهت جواب نهایی را کنترل می‌کند.

دو ستون روی چرک‌نویس بساز

اندازه: بارها و فاصله‌ها؛ جهت: علامت بارها و محل نقطهٔ مورد بررسی.

فاصله را تا مرکز بار بسنج

در رابطهٔ نیرو یا میدان، فاصلهٔ درست همان فاصلهٔ میان منبع و نقطهٔ هدف است. یکا را پیش از توان‌دادن تبدیل کن و فراموش نکن که تغییر فاصله می‌تواند اثر توان دوم داشته باشد.

هر نیرو یا میدان را جدا رسم کن

در آرایش چندبار، اثر هر منبع را مستقل پیدا کن. بردارها را زود با هم جمع نکن؛ ابتدا جهت و اندازهٔ تک‌تک آن‌ها را کنار شکل بنویس و سپس مؤلفه‌های هم‌راستا را ترکیب کن.

نیرو و میدان را با هم اشتباه نگیر

میدان ویژگی نقطه و بارهای منبع است؛ نیروی وارد بر بار آزمون به مقدار و علامت آن بار نیز وابسته می‌شود. اگر بار آزمون منفی باشد، جهت نیرو با جهت میدان یکسان نیست.

پتانسیل را نرده‌ای جمع کن

پتانسیل برخلاف میدان برداری نیست. سهم هر بار را با علامت خودش حساب و به صورت جبری جمع کن. صفرشدن پتانسیل الزاماً به معنای صفرشدن میدان در همان نقطه نیست.

تغییر انرژی را میان دو حالت بنویس

حالت آغاز و پایان را جدا ثبت کن و تغییر را با ترتیب پایانی منهای آغازین به دست آور. اگر از کار نیروی الکتریکی استفاده می‌کنی، رابطهٔ علامت آن با تغییر انرژی پتانسیل را در یک سطر بنویس.

جواب را با سه کنترل ببند

یکا، جهت بردار و رفتار جواب با زیادشدن فاصله را بررسی کن. برای جمع برداری از راهنمای نیرو و دینامیک و برای انرژی از راهنمای کار و انرژی استفاده کن.