۲۰ امتحان نهایی / راهنمای درس
راهنمای درس

فیزیک امتحان نهایی؛ از داده تا جواب

در فیزیک، صورت مسئله را به یک نقشه تبدیل کن: داده‌ها، خواسته، رابطه، جایگذاری و کنترل واحد.

۲۰

الگوی «دَخْرَج» برای حل فیزیک

پنج حرف را بالای برگهٔ تمرین بنویس: داده، خواسته، رابطه، جایگذاری، جواب. هر مسئله را با همین ترتیب حل کن تا مسیر پاسخ قابل بررسی باشد.

قبل از فرمول

ابتدا معلوم کن چه کمیتی خواسته شده و واحد داده‌ها چیست. انتخاب رابطه بدون شناخت خواسته معمولاً به مسیر اشتباه می‌رسد.

داده‌ها را ترجمه کن

عددها را همراه نماد و واحد بنویس. اگر تبدیل واحد لازم است، پیش از جایگذاری انجام بده و تبدیل را روی برگه نشان بده.

نمودار را بخوان، حفظ نکن

نام محور، واحد، شیب و تغییرات را جدا بررسی کن. از خودت بپرس با افزایش متغیر افقی، متغیر عمودی چه رفتاری دارد.

سه نمونه سؤال تألیفی

جسمی ۱۲۰ متر را در ۲۰ ثانیه طی می‌کند. تندی متوسط چقدر است؟

پاسخ: تندی متوسط = مسافت ÷ زمان = ۱۲۰÷۲۰ = ۶ متر بر ثانیه.

اگر نیروی ۱۰ نیوتون جسمی را ۳ متر در راستای نیرو جابه‌جا کند، کار نیرو چقدر است؟

پاسخ: کار = نیرو × جابه‌جایی = ۱۰×۳ = ۳۰ ژول.

چرا نوشتن واحد در پاسخ نهایی مهم است؟

پاسخ: واحد نوع کمیت و مقیاس نتیجه را مشخص می‌کند و امکان کنترل سازگاری محاسبه را می‌دهد.

برنامهٔ مرور فیزیک

  1. یک مفهوم را با شکل یا جمله توضیح بده.
  2. یک مثال کتاب را بدون نگاه دوباره حل کن.
  3. دو سؤال تازه با داده‌های متفاوت پاسخ بده.
  4. علامت، واحد و منطقی‌بودن جواب را کنترل کن.