چگونه نمونه سوال مناسب امتحان نهایی انتخاب کنیم؟

پرسش اول

می‌خواهی چه چیزی را بسنجی: یادآوری محتوا، اجرای یک مهارت، ترکیب فصل‌ها، مدیریت زمان یا آمادگی جلسه؟ پاسخ، نوع نمونه سؤال را تعیین می‌کند.

برای تشخیص اولیه

یک بستهٔ کوتاه و متنوع انتخاب کن که چند مهارت را جدا بسنجد و پاسخ آن قابل جزءبندی باشد. آزمون تشخیصی مهارت برای همین هدف ساخته شده است.

سؤال‌ها باید هم‌موضوع و از ساده به چندمرحله‌ای باشند. پاسخ تشریحی لازم است تا اولین گام نادرست دیده شود؛ فقط کلید نهایی برای یادگیری کافی نیست.

موضوع سؤال‌ها می‌تواند متفاوت باشد، اما فعل و عملیات ذهنی باید ثابت بماند؛ مثل «مقایسه کنید»، «شاهد بیاورید» یا محاسبهٔ درصد تغییر.

ترکیب سؤال‌ها، طول پاسخ و زمان تقریبی باید به هدف جلسه نزدیک باشد. پیش از شروع، روش تصحیح و زمان کنترل پایانی را مشخص کن.

دو بسته باید مهارت، تعداد مراحل، نمره و حجم نزدیک داشته باشند، اما متن و عدد تازه باشند. راهنمای ساخت بستهٔ هم‌سطح را اجرا کن.

هدف روشن؛ پوشش متناسب؛ صورت بدون ابهام؛ تنوع کنترل‌شده؛ پاسخ تشریحی قابل پیگیری؛ امکان ثبت نوع خطا. وجود تعداد زیاد سؤال جای این معیارها را نمی‌گیرد.

کار مورد انتظار باید معلوم باشد. اگر معلوم نیست پاسخ باید نام ببرد، توضیح دهد، مقایسه کند یا محاسبه کند، ارزیابی نتیجه دشوار می‌شود.

سؤال خوب برای مهارت هدف دادهٔ لازم دارد و اطلاعات اضافی آن هدفمند است. ابهام ناشی از حذف داده با دشواری علمی یکسان نیست.

در آغاز، نمونه‌های تک‌مهارتی برای یافتن گلوگاه مناسب‌اند؛ در پایان، بسته‌های ترکیبی و زمان‌دار انتقال مهارت را بهتر نشان می‌دهند.

برای سؤال تشریحی، مسیر، دلیل، شاهد یا واحد باید دیده شود. پاسخنامه‌ای که فقط نتیجه را می‌دهد برای ریشه‌یابی خطا اطلاعات کمی دارد.

پیش از حل بتوانی اجزای لازم پاسخ را بنویسی. از روبریک ۰ تا ۲ برای ثابت نگه‌داشتن معیار استفاده کن.

برگه‌ای که بیشتر آن از فصل‌های نخوانده است، ضعف مهارتی را از نبود پوشش جدا نمی‌کند. فصل‌ها را علامت بزن و نتیجه را با همین محدودیت تفسیر کن.

هدف، مباحث، تعداد سؤال، زمان، ابزار مجاز، شیوهٔ تصحیح و معیار موفقیت را بنویس. سپس پاسخ‌ها را در ردیاب پیشرفت ثبت کن.

از متن و تمرین‌های کتاب یک بستهٔ کوچک بساز. راهنمای ساخت سؤال تشریحی از متن درس ساختار این کار را می‌دهد.