۰: مهارت هدف دیده نمیشود یا نتیجه بیارتباط است. ۱: بخشی درست است اما یک جزء اصلی کم یا نادرست است. ۲: نتیجه و دلیل، مرحله یا شاهد لازم هر دو کاملاند.
پیش از تصحیح: دو جزء را تعریف کن
برای هر سؤال «خروجی درست» و «شاهد اجرای مهارت» را بنویس. در محاسبه، خروجی عدد و شاهد مراحل و واحد است؛ در متن، خروجی پاسخ و شاهد قرینهٔ متن.
پاسخ تشریحی
۰: مفهوم اشتباه یا نامرتبط. ۱: مفهوم درست بدون توضیح خواستهشده. ۲: مفهوم درست همراه دلیل یا رابطهٔ روشن.
درک متن
۰: پاسخ مخالف متن. ۱: نتیجهٔ محتمل بدون شاهد کافی. ۲: نتیجهٔ دقیق همراه شاهد و بدون فراتررفتن از متن.
محاسبات
۰: رابطه و نتیجه نامرتبط. ۱: مسیر درست با خطای اجرایی، یا عدد درست بدون مراحل لازم. ۲: رابطه، مراحل، نتیجه و واحد سازگار.
نمودار و شکل
۰: خواندن محور یا جزء اصلی غلط. ۱: روند درست بدون بازه، واحد یا شاهد. ۲: خواندن دقیق و تفسیر محدود به داده.
روش پژوهش
۰: متغیر یا روش نامرتبط. ۱: انتخاب درست بدون تعریف یا دلیل کافی. ۲: انتخاب، تعریف عملی و محدودیت مرتبط.
خطایابی
۰: محل خطا پیدا نشده. ۱: خطا درست تشخیص داده شده اما علت یا اصلاح ناقص است. ۲: نخستین گام نادرست، علت و ادامهٔ صحیح مشخصاند.
نمونهٔ تصحیح ۱
سؤال: چرا از همراهی دو متغیر نمیتوان علیت را قطعی دانست؟ پاسخ: «چون شاید عامل دیگری باشد.» نتیجه درست است اما توضیح کنترل عامل سوم کوتاه است. اگر سؤال فقط یک دلیل خواسته، ۲؛ اگر سازوکار و نمونه نیز خواسته، ۱.
نمونهٔ تصحیح ۲
سؤال: درصد کاهش از ۲۰ به ۱۵. پاسخ: «۲۵٪» بدون مرحله. اگر مراحل و واحد صریحاً بخشی از معیارند، ۱؛ اگر فقط جواب عددی خواسته شده، ۲. معیار باید پیش از تصحیح تعیین شود.
حل اختلاف در نمره
به واژههایی مثل «خوب» یا «تقریباً» تکیه نکن. بپرس کدام جزء از معیار دیده میشود و کدام غایب است. اختلاف باید به یک جزء قابل اشاره برگردد.
ثبات میان آزمون قبل و بعد
همان روبریک را برای هر دو بسته به کار ببر. تغییر سختگیری میتواند پیشرفت ظاهری بسازد. روش ساخت بسته را در بستهٔ سؤال همسطح ببین.
نمرهٔ کل یا مهارتی؟
جمع کل را ثبت کن، اما جفت سؤالهای هر مهارت را نیز جدا نگه دار. روش تفسیر در نمونه کارنامهٔ مهارتی آمده است.
چه زمانی روبریک جزئیتر شود؟
اگر پاسخ بیش از دو جزء مستقل دارد، آن را به چند ردیف ۰ تا ۲ بشکن. یک امتیاز واحد نباید چند مهارت نامرتبط را پنهان کند.