خواستهٔ سؤال را دقیق جدا کن
ممکن است سؤال تشخیص، تبدیل، صرف یا ترجمه بخواهد. زیر فعل خط بکش و شخص، شمار و جنس مخاطب را کنار آن بنویس. پاسخ ساختی را با ترجمهٔ فارسی جایگزین نکن.
مضارع مخاطب را نقطهٔ شروع بگیر
برای ساخت امر، صورت مضارعِ همان مخاطب را بازسازی کن. ریشه، شناسه و حرکتها را از همان فعل دنبال کن. پرش مستقیم از معنی فارسی به امر عربی احتمال جابهجایی صیغه را زیاد میکند.
معنی ← مخاطب ← مضارع متناظر ← تغییر آغاز و پایان ← حرکت مناسب ← ترجمه و کنترل
تغییر آغاز فعل را جدا نشان بده
بخش آغازین مضارع را علامت بزن و طبق الگوی مطرحشده در کتاب تغییر بده. اگر برای خواندن صورت تازه به حرف یا حرکت کمکی نیاز است، دلیل آن را از ساخت واژه مشخص کن.
پایان فعل را با صیغه کنترل کن
نشانههای مربوط به مفرد، مثنی یا جمع و مذکر یا مؤنث را پیش و پس از تبدیل مقایسه کن. تغییر ساخت نباید مخاطب جمله را عوض کند. ضمیر پنهان یا آشکار را برای کنترل کنار فعل بنویس.
نهی را با ساخت منفیِ مخاطب بشناس
در نهی، جمله از مخاطب میخواهد کاری را انجام ندهد. ادات نهی، فعل پس از آن و صیغهٔ مخاطب را با هم بررسی کن. هر جملهٔ منفی الزاماً نهی نیست؛ معنای درخواست و ساخت دستوری باید همزمان حاضر باشند.
امر منفی و خبر منفی را مقایسه کن
دو جمله با ریشهٔ یکسان بساز: یکی گزارش ندادن کار و دیگری درخواست برای انجامندادن آن. تفاوت مخاطب، ادات و حرکت فعل را برجسته کن تا ترجمهٔ «نمیکنی» و «نکن» جابهجا نشود.
ضمیرهای پیوسته را از بدنهٔ فعل جدا کن
اگر مفعول یا جزء دیگری به فعل چسبیده است، نخست مرز فعل و ضمیر را پیدا کن. صیغهٔ فعل را از نشانههای واقعی آن تشخیص بده و مرجع ضمیر پیوسته را در جمله بررسی کن.
فعلهای دارای تغییر را با مقایسه حل کن
صورت ماضی، مضارع و امرِ یک ریشه را کنار هم بنویس و بخشهای ثابت و متغیر را رنگ بزن. بهجای حفظ یک واژهٔ جدا، الگوی تغییر را روی چند نمونهٔ همساخت تمرین کن.
ترجمه را با لحن جمله هماهنگ کن
امر میتواند در بافتهای مختلف درخواست یا دستور را منتقل کند، اما ترجمه باید شخص و مثبت یا منفیبودن را حفظ کند. اطلاعاتی مانند فاعل تازه یا زمان گذشته را به جمله اضافه نکن.
سه کنترل پایانی انجام بده
مخاطب ثابت مانده؟ ساخت مثبت یا منفی درست است؟ ترجمه همان شخص را نشان میدهد؟ برای مرور صیغهها به صرف فعل عربی و برای برگردان جمله به ترجمهٔ عربی برو.