فعل سؤال را به نوع پاسخ تبدیل کن
«منظور چیست»، «چه مفهومی دارد»، «چرا» و «چه ارتباطی» پاسخهای یکسان نمیخواهند. خواسته و تعداد بخشها را مشخص کن و فقط اطلاعاتی را وارد پاسخ کن که به همان فعل مربوط است.
معنی ساده را پیش از پیام بنویس
جمله یا بیت را بدون آرایه و پیچیدگی به زبان ساده بازنویسی کن. فاعل، فعل، ضمیر و واژههای کلیدی را روشن ساز. اگر معنی پایه نادرست باشد، پیام کلی نیز روی برداشت ناپایدار ساخته میشود.
معنی ساده ← رابطهٔ اجزا ← پیام محدود و مستند
رابطهٔ جملهها را نامگذاری کن
ببین بخش دوم علت، نتیجه، شرط، مثال، توضیح یا تقابل با بخش اول است. واژههای پیوندی را سرنخ بگیر و معنی دو بخش را نیز بررسی کن. پیام اغلب از همین رابطه به دست میآید.
واژهٔ لنگر را در پاسخ نگه دار
یک یا دو واژه را که جهت مفهوم را تعیین میکنند مشخص کن و معادل روشن آنها را در پاسخ بیاور. حذف قید، نفی یا شرط ممکن است پیام را معکوس یا بیش از حد گسترده کند.
پیام را از متن بزرگتر نکن
اگر متن دربارهٔ یک موقعیت یا رفتار خاص است، آن را به قانونی همیشگی تبدیل نکن. از واژههای «همیشه»، «همه» و «فقط» فقط وقتی استفاده کن که متن همان دامنه را پشتیبانی میکند.
شاهد را با توضیح همراه کن
اگر سؤال دلیل میخواهد، عبارت مرتبط را مشخص و توضیح بده چگونه نتیجهٔ تو را میسازد. رونویسی شاهد بدون بیان رابطه، استدلال پاسخ را کامل نمیکند.
تفاوت قلمرو فکری و قرابت را حفظ کن
در قلمرو فکری، پیام و رابطههای درون همان متن تحلیل میشود. در قرابت، محور معنایی دو متن سنجیده میشود. ابتدا هر متن را مستقل بفهم و فقط در سؤال مقایسهای سراغ شباهت یا تفاوت برو.
بازبینی نهایی
بپرس آیا پاسخ به فعل سؤال میخورد، قیدهای متن را حفظ کرده و شاهد دارد. برای بازنویسی از معنی نثر، برای بیت از معنی شعر و برای مقایسه از قرابت معنایی کمک بگیر.