۲۰ امتحان نهایی / حسابان · حد و نمودار
چپ، راست، بی‌نهایت، خط

حد یک‌طرفه و مجانب؛
جهت نزدیک‌شدن و رفتار تابع را پیش از نوشتن جواب مشخص کن

نزدیک‌شدن از چپ و راست می‌تواند نتیجه‌های متفاوتی بسازد. مسیر x، جهت تغییر y و علامت بی‌نهایت را جدا بنویس و مقدار خود تابع را جای حد قرار نده.

x→a⁻/a⁺

نقطهٔ هدف و دو سوی آن را روی محور علامت بزن

چپ یعنی مقدارهای کوچک‌تر از a و راست یعنی مقدارهای بزرگ‌تر. جهت حرکت روی کاغذ را با علامت‌های منفی و مثبت بالای حد هماهنگ کن.

مسیر x و رفتار y را جدا توصیف کن

در حالی که x به نقطه نزدیک می‌شود، y ممکن است به عدد، بی‌نهایت مثبت، بی‌نهایت منفی یا رفتار ناپایدار برسد. هر دو بخش را در جمله بیاور.

کارت تحلیل حد و مجانب

نقطه/انتها ← جهت x ← شاخهٔ درست ← رفتار y ← حد چپ/راست ← برابری ← نوع خط مجانب ← کنترل نمودار

حد دوسویه را فقط پس از دو حد یک‌طرفه بنویس

حد در نقطه وقتی وجود دارد که دو حد یک‌طرفه وجود داشته و برابر باشند. برابرنبودن آن‌ها را با «مقدار تابع» جبران نکن.

دایرهٔ توخالی و نقطهٔ پر را درست بخوان

دایرهٔ توخالی می‌تواند رفتار نزدیک نقطه را نشان دهد و نقطهٔ پر مقدار تابع را. این دو ممکن است در ارتفاع‌های متفاوت باشند.

علامت بی‌نهایت را از جهت نمودار بگیر

بالارفتن بدون کران با مثبت و پایین‌رفتن بدون کران با منفی نشان داده می‌شود. نزدیک‌شدن از چپ یا راست علامت y را به‌تنهایی تعیین نمی‌کند.

مجانب قائم را با رفتار نزدیک یک x بسنج

اگر تابع در نزدیک‌شدن به یک خط عمودی رفتار نامتناهی نشان می‌دهد، آن خط نامزد مجانب قائم است. صفرشدن مخرج سرنخ است، اما ساده‌سازی و رفتار واقعی را بررسی کن.

حفره را با مجانب قائم اشتباه نگیر

اگر عامل مشترک حذف و حد متناهی شود، ممکن است در نمودار حفره باشد. صرف تعریف‌نشدن تابع در یک نقطه، مجانب قائم نمی‌سازد.

مجانب افقی را در انتهای دامنه بررسی کن

رفتار تابع هنگام رفتن x به بی‌نهایت مثبت و منفی را جدا بسنج. ممکن است دو انتهای نمودار به خط‌های متفاوت نزدیک شوند.

تقاطع با مجانب افقی را ممنوع فرض نکن

مجانب افقی رفتار انتهایی را توصیف می‌کند و لزوماً مانع عبور نمودار در بخش میانی نیست. تعریف را جای تصویر حفظی قرار بده.

جواب را با نمودار یا جدول علامت کنترل کن

شاخه، جهت و ارتفاع را یک بار روی طرح ساده بررسی کن. برای پایهٔ حد به حد تابع و برای اتصال به مقدار تابع به پیوستگی برو.

مسیرهای مرتبط

مهارت‌های مکمل

حد تابع پیوستگی تابع نمودار تابع