۲۰ امتحان نهایی / زیست · تنظیم
متغیر، انحراف، پاسخ، بازگشت

هم‌ایستایی و بازخورد منفی؛
جهت انحراف را پیدا کن و ببین پاسخ چگونه آن را کمتر می‌کند

بازخورد منفی به معنای بدبودن پاسخ نیست. پاسخ باید اثر تغییر آغازین را کاهش دهد و متغیر را به محدودهٔ تنظیم نزدیک کند؛ اجزای حلقه را با پیکان‌های جهت‌دار بنویس.

Δ↓

متغیر تنظیم‌شونده را دقیق نام ببر

دما، غلظت، فشار یا مقدار ماده می‌توانند متغیرهای متفاوتی باشند. نام اندام یا هورمون را به‌جای خود متغیر ننویس.

محدوده را از یک عدد ثابت جدا کن

بسیاری از متغیرهای زیستی پیرامون یک بازه تنظیم می‌شوند و نوسان‌های کوچک دارند. شکل و متن سؤال را برای مرز یا نقطهٔ مرجع بررسی کن.

کارت حلقهٔ هم‌ایستایی

متغیر ← انحراف بالا/پایین ← گیرنده ← مرکز تنظیم ← پیام ← اندام پاسخ‌دهنده ← پاسخ ← کاهش انحراف

گیرنده و اندام پاسخ‌دهنده را جدا کن

گیرنده تغییر را تشخیص می‌دهد و بخش پاسخ‌دهنده اقدامی ایجاد می‌کند. یک اندام ممکن است در سامانه‌های مختلف نقش‌های متفاوتی داشته باشد؛ نقش همان شکل را بخوان.

مرکز تنظیم را با مسیر پیام مشخص کن

اطلاعات ورودی دریافت و پاسخ مناسب سازمان‌دهی می‌شود. پیام عصبی یا هورمونی و مقصد آن را جهت‌دار دنبال کن.

اثر پاسخ را روی متغیر برگردان

پس از نام‌بردن اندام یا رفتار، بگو دقیقاً متغیر را افزایش یا کاهش می‌دهد. تا این پیکان بازگشتی نوشته نشود، حلقه کامل نیست.

دو انحراف مخالف را در دو شاخه بنویس

افزایش و کاهش متغیر معمولاً پاسخ‌های یکسان نمی‌خواهند. دو مسیر را جدا رسم کن و نقاط مشترک یا متفاوت آن‌ها را نشان بده.

بازخورد منفی را با پیام منفی یکی ندان

منفی بودن دربارهٔ اثر پاسخ بر تغییر اولیه است. پیام می‌تواند فعالیت بخشی را افزایش دهد اما نتیجهٔ نهایی انحراف را کاهش دهد.

علت توقف پاسخ را توضیح بده

با نزدیک‌شدن متغیر به محدوده، محرک اولیه و شدت پیام می‌تواند کاهش یابد. ادامهٔ بی‌وقفهٔ پاسخ ممکن است خود انحراف مخالف بسازد.

اختلال را از محل تا پیامد دنبال کن

اگر گیرنده، مرکز، پیام یا اندام پاسخ‌دهنده آسیب ببیند، همان حلقه را از نقطهٔ تغییر به بعد تحلیل کن. همهٔ اجزا را هم‌زمان مختل فرض نکن.

حلقه را در دستگاه‌های مختلف منتقل کن

برای تنظیم هورمونی به تنظیم هورمونی، برای پیام عصبی به تنظیم عصبی و برای آب و یون‌ها به نفرون مراجعه کن.