حسن فعلی و فاعلی؛
خودِ کار را از چرایی انجام آن جدا کن

فعل آشکار را دقیق توصیف کن

پیش از داوری، بنویس شخص چه کاری انجام داده است. صفت‌های ارزشی و برداشت از نیت را فعلاً کنار بگذار تا موضوعِ خود عمل با انگیزه مخلوط نشود.

موضوع و شیوهٔ عمل را بررسی کن

ببین عمل به چه کسی یا چه چیزی مربوط است، با چه روشی انجام شده و چه قیدی در سناریو دارد. یک عنوان کلی مانند «کمک» ممکن است جزئیات تعیین‌کننده را پنهان کند.

نیت را فقط از شاهد متن بگیر

گفتهٔ فرد، انتخاب او در نبود دیگران یا قیدهای سناریو می‌تواند دربارهٔ انگیزه اطلاعات بدهد. نیت پنهان را از نتیجهٔ عمل یا پسند شخصی خودت حدس نزن.

حسن فعلی را به خود عمل پیوند بده

هنگام تحلیل این بُعد، ویژگی و درستیِ خود کار را مطابق معیار مطرح‌شده در درس بررسی کن. هنوز دربارهٔ انگیزهٔ انجام‌دهنده حکم نده؛ آن بخش در ستون جدا ارزیابی می‌شود.

حسن فاعلی را با جهت نیت بسنج

ببین فاعل کار را با چه هدف و انگیزه‌ای انجام داده است. نام مفهوم را همراه با عبارت شاهد بنویس تا داوری از سناریو قابل پیگیری باشد.

اخلاص را با نبودِ یک شاهد اشتباه نگیر

صرف اینکه در متن از تشویق یا پاداش سخن گفته نشده، انگیزهٔ خالص را ثابت نمی‌کند. پاسخ را فقط تا اندازه‌ای بنویس که داده‌های سؤال اجازه می‌دهند.

نتیجهٔ خوب را جای نیت خوب ننشان

پیامد مفید می‌تواند در ارزیابی عمل مهم باشد، اما به‌تنهایی انگیزهٔ فاعل را نشان نمی‌دهد. زنجیرهٔ عمل، نیت و پیامد را سه بخش مستقل نگه دار.

دو موقعیت را معیاربه‌معیار مقایسه کن

اگر رفتار دو نفر مشابه است، خود عمل، نیت و هدف را در ردیف‌های یک جدول قرار بده. ممکن است شباهت در یک بُعد و تفاوت در بُعد دیگر باشد.

آیه یا حدیث را به حلقهٔ درست وصل کن

پیام متن دینی را مشخص و ببین دربارهٔ عمل، نیت، پیامد یا رابطهٔ دیگری سخن می‌گوید. سپس همان بخش سناریو را به‌عنوان شاهد بیاور. برای این روش از راهنمای تحلیل آیات استفاده کن.

پاسخ را سه‌جمله‌ای ببند

مفهوم، شاهد رفتاری یا انگیزشی و توضیح رابطه را بنویس. اگر هر دو حسن خواسته شده، برای هر کدام داوری و دلیل جدا بده. برای روایت از تحلیل حدیث و روایت کمک بگیر.