پرسش «من کیستم؟» را به داده تبدیل کن
پاسخ میتواند به ویژگیهای شخصی، تواناییها، انتخابها، عضویتها و نقشها اشاره کند. در سؤال تشریحی، هر بخش را از شاهد موقعیت استخراج کن و برچسبی فراتر از داده نساز.
هویت فردی را با ویژگی شخصی بشناس
وقتی متن دربارهٔ برداشت فرد از توانایی، سلیقه، هدف یا صفت خود سخن میگوید، بعد فردی برجسته است. نام ویژگی را بنویس و جملهای را که آن را نشان میدهد شاهد بیاور.
شاهد موقعیت | ویژگی فردی | تعلق یا جایگاه اجتماعی | نقش | رابطهٔ دو بعد
هویت اجتماعی را با تعلق و جایگاه تحلیل کن
عضویت در خانواده، گروه، مدرسه یا جامعه و انتظارات وابسته به آنها، بعد اجتماعی را نشان میدهد. صرف حضور کنار دیگران، بدون تعلق یا رابطه، برای نتیجهٔ قطعی کافی نیست.
فردی و اجتماعی را دیوارکشی نکن
این دو بعد میتوانند بر یکدیگر اثر بگذارند. نقش گروهی ممکن است مهارتی شخصی را تقویت کند و انتخاب فرد نیز شیوهٔ انجام نقش را تغییر دهد. در پاسخ، جهت اثر را از متن بگیر.
ویژگی انتسابی و اکتسابی را با مسیر پیدایش بسنج
بپرس فرد ویژگی یا جایگاه را با تلاش و انتخاب به دست آورده یا بدون انتخاب اولیه به او نسبت داده شده است. ارزشمندتر یا مهمتر دانستن یکی از این دو، بخشی از تعریف نیست.
چند عضویت را یک هویت واحد فرض نکن
فرد میتواند همزمان عضو چند جمع باشد و در هرکدام نقش متفاوتی داشته باشد. همهٔ عضویتها را فهرست کن و سپس ببین سؤال کدام را در آن موقعیت برجسته کرده است.
مثال تألیفی: مترجم گروه
ندا خود را دقیق و کنجکاو میداند و در گروه پژوهش نقش مترجم دارد. دقت و کنجکاوی توصیف فردیاند؛ عضویت و نقش مترجمی بعد اجتماعی را نشان میدهند. ارتباطشان وقتی روشن میشود که متن اثر یکی بر دیگری را بیان کند.
سطح تحلیل را ثابت نگه دار
اگر سؤال دربارهٔ یک فرد است، پاسخ را ناگهان به همهٔ اعضای جامعه تعمیم نده. اگر دربارهٔ یک گروه است، ویژگی یک عضو را نمایندهٔ کل گروه فرض نکن. واحد تحلیل را کنار سؤال بنویس.
داوری ارزشی را از توصیف جدا کن
تحلیل هویت میپرسد چه ویژگی، تعلق یا نقشی دیده میشود و چگونه شکل گرفته است. خوب یا بد دانستن آن بدون درخواست سؤال، جای تحلیل رابطه را میگیرد.
پاسخ را با سه جمله ببند
در جملهٔ اول بعد هویتی را نام ببر، در دوم شاهد را نقل به معنا کن و در سوم رابطه را توضیح بده. برای جایگاه و انتظار از راهنمای منزلت و نقش کمک بگیر.