دو طرف و معیار را جدا کن
هر سؤال مقایسهای دستکم دو موضوع و یک معیار دارد. نام دو طرف را بالای دو ستون و معیار را در ستون اول بنویس. اگر معیار گم شود، پاسخ به دو تعریف جدا تبدیل میشود و مقایسه شکل نمیگیرد.
فعل سؤال را به قرارداد تبدیل کن
«مقایسه کنید» ممکن است شباهت، تفاوت یا هر دو را بخواهد. قیدها و تعداد خواستهها را علامت بزن و قرارداد کوتاهی مانند «یک شباهت + دو تفاوت» کنار سؤال بنویس.
معیار | موضوع الف | موضوع ب | رابطه یا نتیجه
از یک معیار مشترک استفاده کن
نمیتوان ویژگی ساختاریِ موضوع اول را با پیامد موضوع دوم سنجید. در هر ردیف، هر دو طرف باید به یک پرسش پاسخ دهند؛ مثلاً «محل»، «علت»، «ساختار» یا «پیامد».
شباهت را با واژهٔ مشترک بنویس
برای شباهت، ویژگی مشترک را یک بار بیان کن و سپس نشان بده در هر دو طرف برقرار است. تکرار نام دو موضوع بدون ویژگی مشترک، شاهد شباهت نیست.
تفاوت را دوطرفه کامل کن
عبارت «الف سریعتر است» زمانی کامل میشود که معلوم باشد از چه چیزی و بر اساس کدام معیار سریعتر است. هر تفاوت را با ساخت «الف ...، در حالی که ب ...» ببند.
علت را فقط وقتی خواسته شده اضافه کن
اگر سؤال صرفاً ویژگیها را میخواهد، توضیح علّی طولانی میتواند وقت بگیرد. اگر «چرا» یا «با دلیل» آمده است، پس از هر ردیف رابطهٔ علت و تفاوت را در یک جمله بنویس.
مثال تألیفی: دو روش مرور
مرور روخوانی و مرور بازیابی را از نظر «نوع فعالیت» مقایسه کن: در روخوانی متن دوباره دیده میشود، در حالی که در بازیابی، پاسخ بدون دیدن متن بازسازی میشود. معیار هر دو طرف یکسان است.
جدول را به جمله تبدیل کن
اگر پاسخ باید نوشتاری باشد، هر ردیف جدول را به یک جملهٔ کامل تبدیل کن. این کار جلوی جاافتادن نام معیار یا طرف دوم را میگیرد و خوانایی پاسخ را بیشتر میکند.
پاسخهای آینهای را کنترل کن
گاهی دو عبارت ظاهراً متفاوت یک معنا دارند و تفاوت واقعی نمیسازند. کلمات کلیدی دو ستون را مقایسه کن و ببین آیا جهت، مقدار، محل یا سازوکار واقعاً عوض شده است.
بازبینی سهپرسشی انجام بده
آیا تعداد خواستهها کامل است؟ آیا هر ردیف یک معیار مشترک دارد؟ آیا هر دو طرف نوشته شدهاند؟ برای مقایسهٔ شکلمحور زیست از راهنمای مقایسهٔ زیست استفاده کن.