۲۰ امتحان نهایی / مهارت ادبیات
فهرست · جفت · ترتیب

لف و نشر؛
دو فهرست را با رابطهٔ معنایی جفت کن

در لف و نشر، چند واژه یا مفهوم ابتدا کنار هم می‌آیند و سپس ویژگی یا حکم مربوط به هرکدام بیان می‌شود. برای تشخیص، دو فهرست را جدا کن و هر عضو را با دلیل معنایی به جفت خودش وصل کن.

دو بخش جمله یا بیت را پیدا کن

بخش نخست معمولاً چند عنصر را معرفی می‌کند و بخش دوم دربارهٔ همان عناصر توضیح یا ویژگی می‌آورد. مرز دو بخش همیشه با نشانهٔ نگارشی روشن نیست؛ معنا را مبنا قرار بده.

اعضای «لف» را شماره‌گذاری کن

واژه‌ها یا مفهوم‌های بخش نخست را به ترتیب بنویس. اگر یک عضو ترکیبی است، آن را بی‌دلیل به چند جزء جدا تقسیم نکن.

جدول تشخیص لف و نشر

عضو اول لف | عضو دوم لف | ادامهٔ فهرست | وابسته‌های نشر | دلیل هر تطبیق | ترتیب جفت‌ها: مرتب یا مشوش

اعضای «نشر» را بدون جفت‌سازی اولیه استخراج کن

ویژگی‌ها، فعل‌ها یا تصویرهای بخش دوم را جدا فهرست کن. ابتدا همهٔ عناصر را ببین و بعد رابطه بساز تا ترتیب ظاهری تو را به جفت اشتباه نبرد.

جفت‌ها را با معنای دقیق وصل کن

برای هر تطبیق یک دلیل کوتاه بنویس: این ویژگی چرا به آن واژه مربوط است؟ شباهت دستوری یا نزدیکی مکانی به‌تنهایی کافی نیست.

مرتب و مشوش را پس از جفت‌سازی تعیین کن

اگر ترتیب وابسته‌ها با ترتیب عناصر نخست هماهنگ باشد، نوع مرتب را بررسی کن؛ اگر ترتیب جفت‌ها جابه‌جا شده باشد، نوع مشوش مطرح است. نام نوع را پیش از یافتن جفت‌ها حدس نزن.

اشتراک یک وابسته را دقیق بسنج

گاهی یک فعل یا ویژگی می‌تواند از نظر دستوری به چند واژه مربوط شود، اما آرایه نیاز به روابط معنایی متمایز دارد. بافت بیت را برای تعیین نقش هر جزء بخوان.

لف و نشر را با مراعات نظیر یکی ندان

در مراعات نظیر، واژه‌ها در یک حوزهٔ معنایی قرار دارند؛ در لف و نشر، ساخت دوگانهٔ معرفی و توضیح و امکان جفت‌کردن عناصر اهمیت دارد. برای مقایسه از مراعات نظیر و تضاد استفاده کن.

معنی بیت را پیش از نام آرایه بنویس

بازنویسی سادهٔ بیت اغلب رابطهٔ پنهان جفت‌ها را آشکار می‌کند. اگر معنی روشن نیست، برچسب آرایه از شباهت واژه‌ها قابل اعتماد نیست.

دلیل پاسخ را با جفت‌ها ارائه کن

نوشتن «لف و نشر دارد» پاسخ کامل نیست. عناصر بخش نخست و وابسته‌های متناظر را نام ببر و نوع ترتیب را ذکر کن.

تمرین را با پوشاندن نیمهٔ دوم انجام بده

بخش نشر را بپوشان و برای هر عضو لف یک ویژگی پیش‌بینی کن؛ سپس متن را باز کن و جفت‌ها را کنترل کن. برای مسیر عمومی از راهنمای آرایه‌های ادبی و برای تمرین از نمونه سؤال علوم و فنون کمک بگیر.