۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فارسی
۱۰ سؤال · پاسخ تشریحی

نمونه سؤال فارسی؛
پاسخ را از بافت و شاهد بساز

این سؤال‌ها برای تمرین تألیف شده‌اند و متن برگهٔ رسمی یا کتاب نیستند. ابتدا پاسخ کامل بنویس، سپس کلید را باز کن و خطا را در یکی از سه قلمرو زبانی، ادبی یا فکری قرار بده.

10×

روش اجرای آزمونک

در هر سؤال فعل، تعداد و قید را علامت بزن. پاسخ را کوتاه اما همراه با شاهد لازم بنویس و پس از مشاهدهٔ کلید، فقط بخش جاافتاده را اصلاح کن.

معیار تمرین

فهم خواسته | شاهد بافت | اصطلاح دقیق | نقش یا رابطه | املای درست | پاسخ کامل و مرتبط

۱. املا در بافت

سؤال: شکل درست واژه را انتخاب کنید: «پژوهشگر نتیجه را با شواهدِ (معتبر / مطبر) سنجید.»

پاسخ پیشنهادی

«معتبر» درست است؛ معنا و خانوادهٔ واژه در جمله انتخاب را تأیید می‌کنند.

۲. معنی واژه

سؤال: در جملهٔ «نسیم، اندوه باغ را فرونشاند»، واژهٔ «فرونشاند» چه معنایی دارد؟

پاسخ پیشنهادی

کاهش داد یا آرام کرد؛ معنای انتخابی باید با «اندوه» در بافت سازگار باشد.

۳. نقش دستوری

سؤال: در جملهٔ «دانش‌آموز پاسخ را دقیق نوشت»، نقش «پاسخ» و «دقیق» را مشخص کنید.

پاسخ پیشنهادی

«پاسخ» مفعول و «دقیق» قید چگونگی نوشتن است.

۴. گروه اسمی

سؤال: در گروه «دو دفتر تازهٔ من»، هسته و وابسته‌ها را مشخص کنید.

پاسخ پیشنهادی

هسته «دفتر» است؛ «دو» وابستهٔ پیشین و «تازه» و «من» وابسته‌های پسین‌اند؛ نام دقیق انواع را مطابق اصطلاح درس بنویسید.

۵. ساختمان واژه

سؤال: واژهٔ «هم‌کلاسی» را به اجزای سازنده تقسیم و نوع ساخت آن را توضیح دهید.

پاسخ پیشنهادی

«هم + کلاس + ی»؛ پاسخ باید نقش جزء افزوده و پایه را طبق دسته‌بندی کتاب روشن کند.

۶. تشبیه

سؤال: در عبارت تألیفی «امید، چراغ راه تاریک بود» دو سوی همانندی را مشخص کنید.

پاسخ پیشنهادی

«امید» به «چراغ» مانند شده است؛ ویژگی مشترک می‌تواند روشنگری و راهنمایی باشد.

۷. کنایه

سؤال: در جملهٔ «پس از شنیدن دلیل، دست از پافشاری برداشت»، معنای عبارت کنایی را بنویسید.

پاسخ پیشنهادی

یعنی اصرار کردن را متوقف کرد؛ پاسخ باید معنای مقصود را مستقیم بیان کند.

۸. معنی نثر

سؤال: جملهٔ «دانایی زمانی سودمند است که به کردار راه یابد» را به زبان ساده بازنویسی کنید.

پاسخ پیشنهادی

دانش وقتی فایده دارد که در رفتار و عمل انسان به کار گرفته شود.

۹. قلمرو فکری

سؤال: پیام عبارت «راه بلند با گام‌های پیوسته کوتاه می‌شود» چیست؟

پاسخ پیشنهادی

پایداری و ادامهٔ تلاش، رسیدن به هدف دشوار را ممکن و مسیر را آسان‌تر می‌کند.

۱۰. پاسخ با دلیل

سؤال: چرا در تشخیص آرایه، نام‌بردن بدون ذکر رابطه یا شاهد می‌تواند پاسخ ناقص باشد؟

پاسخ پیشنهادی

زیرا تشخیص باید نشان دهد کدام واژه‌ها یا معنای متن آن آرایه را ساخته‌اند؛ شاهد مسیر استدلال را روشن می‌کند.

تحلیل نتیجه

خطاها را در سه ستون زبانی، ادبی و فکری ثبت کن. برای روش کلی از راهنمای فارسی و برای بازبینی از خودتصحیحی نمونه سؤال استفاده کن.