نمونه سؤال ارزش و هنجار؛
امر مطلوب را از قاعدهٔ رفتار جدا کن

ارزش است؛ «درستکاری» به‌عنوان امر مطلوب معرفی شده، اما هنوز رفتار مشخصی برای موقعیتی معین بیان نشده است.

هنجار است؛ برای اعضا در موقعیت تحویل گزارش، رفتار مورد انتظارِ خودداری از دست‌کاری داده تعیین شده است.

ارزش: احترام به دیگران. هنجار: قطع‌نکردن سخن دیگری هنگام گفت‌وگو. بخش دوم یک رفتار مشخص را برای تحقق امر مطلوب نشان می‌دهد.

نشانهٔ مفیدی است، اما پاسخ باید رفتار و موقعیت را نیز پیدا کند. جمله‌ای ممکن است بدون واژهٔ «باید» هم انتظار رفتاری روشنی داشته باشد.

نمونه: «استفاده‌کنندگان کتابخانه پس از مطالعه، کتاب را سالم و در زمان مقرر بازگردانند.» هنجار، ارزش کلی را به رفتاری قابل مشاهده تبدیل می‌کند.

بله. ارزش احترام می‌تواند در کلاس به گوش‌دادن هنگام سخن دیگری و در فضای مشترک به رعایت نوبت منجر شود. رفتارها متفاوت‌اند، اما هر دو به یک امر مطلوب پیوند دارند.

بله. رعایت نوبت می‌تواند هم با عدالت و هم با احترام به دیگران ارتباط داشته باشد. باید رابطه را با توضیح روشن نشان داد، نه فقط نام ارزش‌ها را فهرست کرد.

خیر. رفتار با هنجار سازگار است، اما انگیزهٔ داده‌شده کنترل بیرونی است. رعایت ظاهری به‌تنهایی پذیرش درونی ارزش را ثابت نمی‌کند.

پیامد اجتماعیِ نقض هنجار و نمونه‌ای از واکنش غیررسمی گروه است. وجود این واکنش نشان می‌دهد انتظار زمانی در گروه جدی گرفته می‌شود.

رفتار مورد انتظار: ثبت درست اطلاعات. پیامد نقض: اخطار کتبی. اولی محتوای هنجار و دومی واکنش رسمی به نقض آن است.

تمیزی می‌تواند امر مطلوب و ارزش باشد؛ انداختن زباله در سطل یک رفتار مورد انتظار و هنجار مرتبط با آن است.

باید موقعیت و گروه، انتظار رفتاری، ارزش پشتیبان و واکنش احتمالی به رعایت یا نقض را بدانیم. خود رفتار شاهد هنجار است، اما علت پذیرش یا ارزش دقیق بدون زمینه قطعی نیست.