۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال ریاضی / دنباله
۱۰ تمرین دنباله بازگشتی

۱۰ نمونه سؤال دنباله بازگشتی؛
از مقدار اولیه شروع کن و جمله‌ها را بدون پرش بساز

این آزمونک تفاوت رابطه صریح و بازگشتی را در عمل روشن می‌کند و خطاهای اندیس و کمبود مقدار اولیه را هدف می‌گیرد.

Initial values → Recurrence → Terms

روش اجرای آزمونک

در دنباله بازگشتی نمی‌توان بی‌واسطه به جمله دور پرید؛ جدول n و aₙ بساز و هر سطر را از سطرهای قبلی تولید کن. آموزش پایه در راهنمای دنباله بازگشتی آمده است.

۱۰ تمرین تشریحی

سؤال 1

اگر a₁=2 و aₙ=aₙ₋₁+3 باشد، پنج جمله اول را بنویسید.

پاسخ تشریحی

هر بار 3 اضافه می‌شود: 2، 5، 8، 11، 14.

سؤال 2

اگر b₁=3 و bₙ=2bₙ₋₁ باشد، b₅ را بیابید.

پاسخ تشریحی

جمله‌ها 3، 6، 12، 24، 48 هستند؛ پس b₅=48.

سؤال 3

دنباله با a₁=1 و aₙ=aₙ₋₁+n تعریف شده است. a₂ تا a₅ را بسازید.

پاسخ تشریحی

a₂=1+2=3، a₃=3+3=6، a₄=6+4=10 و a₅=10+5=15.

سؤال 4

اگر a₁=4 و aₙ=3aₙ₋₁−2 باشد، a₃ چیست؟

پاسخ تشریحی

a₂=3×4−2=10 و a₃=3×10−2=28.

سؤال 5

در رابطه aₙ=aₙ₋₁+aₙ₋₂ با a₁=1 و a₂=2، جمله ششم را بیابید.

پاسخ تشریحی

a₃=3، a₄=5، a₅=8 و a₆=13.

سؤال 6

چرا برای رابطه aₙ=aₙ₋₁+aₙ₋₂ فقط دانستن a₁ کافی نیست؟

پاسخ تشریحی

هر جمله به دو جمله پیشین وابسته است؛ برای آغاز محاسبه باید دو مقدار اولیه مستقل، مانند a₁ و a₂، معلوم باشند.

سؤال 7

رابطه بازگشتی دنباله 5، 9، 13، 17، ... را بنویسید.

پاسخ تشریحی

مقدار اولیه a₁=5 و چون تفاضل ثابت 4 است، aₙ=aₙ₋₁+4 برای n≥2.

سؤال 8

رابطه بازگشتی دنباله 2، −6، 18، −54، ... چیست؟

پاسخ تشریحی

هر جمله در −3 ضرب شده است؛ a₁=2 و aₙ=−3aₙ₋₁.

سؤال 9

اگر a₁=20 و aₙ=aₙ₋₁−2 باشد، نخستین جمله منفی کدام است؟

پاسخ تشریحی

aₙ=20−2(n−1). برای n=11 مقدار صفر و برای n=12 مقدار −2 است؛ نخستین جمله منفی a₁₂ است.

سؤال 10

الگوی مطمئن محاسبه یک دنباله بازگشتی چیست؟

پاسخ تشریحی

مقدارهای اولیه و دامنه n را بنویس، جمله‌ها را به ترتیب و بدون پرش بساز، در هر مرحله اندیس‌های سمت راست را کنترل کن و چند جمله آخر را دوباره در رابطه جایگذاری کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. همه مقدارهای اولیه را نوشتم.
  2. از کوچک‌ترین n مجاز شروع کردم.
  3. اندیس aₙ₋₁ و aₙ₋₂ را درست خواندم.
  4. عملیات هر مرحله را جدا نوشتم.
  5. پاسخ نهایی را در رابطه کنترل کردم.