روش اجرای کاربرگ
مثالهای ترکیبی را به چند مرز ساده تقسیم کن و برای هر مرز یک سازوکار غالب بنویس. راهنمای انتقال گرما مسیر تحلیل را ارائه میدهد.
جسم گرم و سرد ← مرز ← ماده یا خلأ ← حرکت شاره ← سازوکار
سؤال 1: جهت خالص
پرسش: جهت خالص انتقال گرما چگونه تعیین میشود؟
پاسخ: از ناحیهٔ با دمای بیشتر به ناحیهٔ با دمای کمتر تا کاهش اختلاف دما.
سؤال 2: رسانش
پرسش: رسانش را در جامد چگونه توضیح میدهی؟
پاسخ: انرژی میان ذرات مجاور و در مواد رسانا همچنین به کمک حاملهای آزاد منتقل میشود، بدون جابهجایی تودهای کل ماده.
سؤال 3: طول میله
پرسش: با ثابتبودن بقیهٔ عوامل، بلندترشدن میله چه اثری بر آهنگ رسانش دارد؟
پاسخ: آهنگ رسانش کاهش مییابد، چون مسیر انتقال طولانیتر است.
سؤال 4: سطح مقطع
پرسش: افزایش سطح مقطع میله چه اثری بر رسانش دارد؟
پاسخ: آهنگ انتقال را افزایش میدهد، چون سطح بیشتری برای عبور انرژی فراهم است.
سؤال 5: عایق
پرسش: چرا لایهٔ عایق اتلاف انرژی را کم میکند؟
پاسخ: مقاومت گرمایی مسیر را بیشتر و آهنگ انتقال را کمتر میکند؛ لایههای هوای محبوس نیز میتوانند نقش داشته باشند.
سؤال 6: همرفت
پرسش: ویژگی اصلی همرفت چیست؟
پاسخ: انتقال انرژی همراه حرکت تودهای شاره، یعنی مایع یا گاز.
سؤال 7: همرفت طبیعی
پرسش: چرا هوای گرم در بسیاری از شرایط بالا میرود؟
پاسخ: با گرمشدن، چگالی آن کاهش مییابد و در میدان گرانش نیروی شناوری جریان طبیعی ایجاد میکند.
سؤال 8: همرفت واداشته
پرسش: پنکه یا پمپ چگونه انتقال همرفتی را تغییر میدهد؟
پاسخ: حرکت شاره را بهطور خارجی افزایش میدهد و معمولاً آهنگ تبادل انرژی با سطح را بیشتر میکند.
سؤال 9: تابش
پرسش: کدام سازوکار به محیط مادی نیاز ندارد؟
پاسخ: تابش الکترومغناطیسی؛ به همین دلیل انرژی خورشید از خلأ به زمین میرسد.
سؤال 10: مثال ترکیبی
پرسش: در قابلمهٔ روی شعله، سه سازوکار را نام ببر.
پاسخ: تابش و همرفت از شعله و گازها به ظرف، رسانش در بدنهٔ فلزی و همرفت در آب؛ سهم دقیق هرکدام به شرایط بستگی دارد.
خودتصحیح
همرفت را برای جامد ساکن به کار نبر و تابش را وابسته به وجود هوا ندان. پاسخ کامل باید ویژگی ساختاری یا حرکتی را به تغییر آهنگ انتقال وصل کند.