۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فارسی / نقش دستوری
۱۰ تمرین قید و متمم

۱۰ نمونه سؤال قید و متمم؛
وابستگی عبارت را به فعل و معنا بسنج

هر گروه حرف اضافه‌دار متمم نیست. فعل، پرسش، آزمون حذف و نوع اطلاعات را کنار هم بررسی کن.

فعل → وابستگی → نقش

روش اجرای آزمونک

ظاهر حرف اضافه کافی نیست؛ وابستگی عبارت را به فعل، اسم یا کل رخداد بسنج. آموزش در قید و متمم آمده است.

۱۰ تمرین تشخیص نقش

سؤال 1

در «او به آینده می‌اندیشد»، «به آینده» چه نقشی دارد؟

پاسخ تشریحی

متمم فعل؛ معنای «اندیشیدن به چیزی» را کامل می‌کند.

سؤال 2

در «او صبح به مدرسه رفت»، «صبح» چه نقشی دارد؟

پاسخ تشریحی

قید زمان؛ زمان رخداد رفتن را بیان می‌کند.

سؤال 3

در «کودکان در حیاط بازی کردند»، «در حیاط» چیست؟

پاسخ تشریحی

قید مکان؛ محل بازی را به‌عنوان اطلاعات افزوده نشان می‌دهد.

سؤال 4

در «من به سخنان او اعتماد کردم»، گروه حرف اضافه‌دار چه نقشی دارد؟

پاسخ تشریحی

متمم فعل؛ فعل «اعتمادکردن» در این کاربرد رابطهٔ خود را با «به» کامل می‌کند.

سؤال 5

آیا هر عبارت دارای حرف اضافه متمم است؟

پاسخ تشریحی

خیر؛ عبارت حرف اضافه‌دار می‌تواند قید مکان، زمان، حالت یا وابستهٔ اسم و صفت باشد.

سؤال 6

آزمون حذف در تشخیص متمم چه کمکی می‌کند؟

پاسخ تشریحی

نشان می‌دهد حذف عبارت رابطهٔ لازم فعل را ناقص یا معنای آن را عوض می‌کند؛ این آزمون باید با معنای فعل همراه شود.

سؤال 7

در «او با دقت نوشت»، «با دقت» چه نقشی دارد؟

پاسخ تشریحی

قید حالت؛ چگونگی نوشتن را توضیح می‌دهد.

سؤال 8

در «علاقهٔ او به موسیقی زیاد است»، «به موسیقی» به چه چیزی وابسته است؟

پاسخ تشریحی

به اسم «علاقه» وابسته است؛ متمم اسم است، نه متمم مستقیم فعل.

سؤال 9

چرا جابه‌جایی آسان یک عبارت فقط سرنخ است؟

پاسخ تشریحی

سبک و تأکید می‌تواند جای عبارت را تغییر دهد؛ ظرفیت فعل و معنی معیارهای اصلی‌اند.

سؤال 10

الگوی کامل تشخیص قید و متمم چیست؟

پاسخ تشریحی

فعل و معنایش را مشخص کن، عبارت حرف اضافه‌دار را بیاب، پرسش و حذف را بسنج، وابستگی را تعیین و نقش را با معنی نهایی کنترل کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. فعل و معنای بافتی آن را نوشتم.
  2. حرف اضافه را نشانهٔ قطعی متمم ندانستم.
  3. آزمون حذف را با کنترل معنی اجرا کردم.
  4. متمم اسم را از متمم فعل جدا کردم.
  5. نوع قید را پس از تعیین نقش نام بردم.