۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فیزیک
کاربرگ پاسخ‌دار · قطبش نور

قطبش نور و قانون مالوس؛
زاویه را میان دو راستای درست بگیر

نور ورودی را قطبیده یا ناقطبیده تشخیص بده. اثر قطبندهٔ نخست را جدا حساب کن و سپس قانون مالوس را برای هر تحلیل‌گر اجرا کن.

۱۰

روش اجرای کاربرگ

محور عبور هر قطبنده را روی شکل بکش و شدت ورودی هر مرحله را ثبت کن. آموزش کامل در راهنمای قطبش و مالوس قرار دارد.

خط محاسبه

نوع نور ← قطبندهٔ نخست ← زاویهٔ محورها ← cos²θ ← شدت خروجی

سؤال 1: نشانهٔ موج عرضی

پرسش: قطبش نور چه ویژگی موج نور را نشان می‌دهد؟

پاسخ: نشان می‌دهد نوسان میدان موج در راستاهای عمود بر انتشار است و می‌توان راستای نوسان را گزینش کرد؛ این رفتار با موج عرضی سازگار است.

سؤال 2: نور ناقطبیده

پرسش: نور ناقطبیده با شدت I₀ از قطبندهٔ ایده‌آل نخست می‌گذرد. شدت خروجی چیست؟

پاسخ: میانگین مؤلفه‌ها نصف شدت را عبور می‌دهد؛ خروجی I₀/۲ است.

سؤال 3: قانون مالوس

پرسش: قانون مالوس را برای نور قطبیده بنویس.

پاسخ: I=I_in cos²θ، که θ زاویهٔ میان راستای قطبش نور ورودی و محور عبور تحلیل‌گر است.

سؤال 4: محورهای موازی

پرسش: اگر محور تحلیل‌گر با راستای قطبش موازی باشد چه می‌شود؟

پاسخ: θ=۰ و cos²θ=۱؛ در مدل ایده‌آل شدت کاهش بیشتری از قانون مالوس ندارد.

سؤال 5: محورهای عمود

پرسش: اگر دو راستا عمود باشند شدت خروجی چقدر است؟

پاسخ: θ=۹۰ درجه و cos²θ=۰؛ شدت خروجی ایده‌آل صفر است.

سؤال 6: زاویه ۶۰ درجه

پرسش: نور قطبیده با شدت ۸W/m² به تحلیل‌گر ۶۰ درجه می‌رسد. خروجی چیست؟

پاسخ: I=۸×cos²۶۰=۸×۱/۴=۲ وات بر متر مربع.

سؤال 7: ناقطبیده و تحلیل‌گر

پرسش: نور ناقطبیده با شدت ۱۲ از دو قطبنده می‌گذرد که محورشان ۶۰ درجه اختلاف دارد. خروجی چیست؟

پاسخ: پس از اول ۶ می‌شود؛ پس از دوم ۶×۱/۴=۱٫۵ در همان واحد شدت.

سؤال 8: زاویهٔ اشتباه

پرسش: چرا زاویهٔ پرتو با سطح قطبنده در قانون مالوس استفاده نمی‌شود؟

پاسخ: زاویهٔ قانون میان دو راستای قطبش و محور عبور است؛ جهت انتشار یا سطح صفحه، زاویهٔ مورد نظر رابطه نیست.

سؤال 9: قطبندهٔ میانی

پرسش: میان دو قطبندهٔ عمود، قطبنده‌ای با محور ۴۵ درجه قرار می‌دهیم. آیا خروجی صفر می‌ماند؟

پاسخ: خیر. نور پس از محور میانی راستای تازه می‌گیرد و از قطبندهٔ آخر مؤلفه‌ای عبور می‌کند؛ شدت باید در هر مرحله جدا حساب شود.

سؤال 10: دامنه و شدت

پرسش: اگر دامنهٔ میدان عبوری نصف شود، شدت چگونه تغییر می‌کند؟

پاسخ: شدت با مربع دامنه متناسب است؛ بنابراین به یک‌چهارم می‌رسد.

خودتصحیح

قاعدهٔ نصف‌شدن فقط برای نور ناقطبیده در قطبندهٔ نخست است. در قطبنده‌های بعدی، شدت مرحلهٔ قبل و اختلاف راستاها را وارد قانون مالوس کن.