۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال روان‌شناسی / حافظه
۱۰ تمرین مسیر اطلاعات

۱۰ نمونه سؤال مراحل حافظه؛
سناریو را از ورودی تا بازیابی دنبال کن

در هر سؤال یک نشانه رفتاری یا زمانی وجود دارد. آن نشانه را به مرحله حافظه وصل کن و تنها به نام‌بردن اصطلاح بسنده نکن.

ورود → توجه → ذخیره → بازیابی

روش اجرای آزمونک

سناریو را روی مسیر «ورود، توجه، استفاده جاری، ذخیره و بازیابی» قرار بده. سپس از روی شواهد، مرحله یا فرایند را نام ببر. مرور پایه در راهنمای مراحل حافظه آمده است.

۱۰ تمرین تشریحی

سؤال 1

دانش‌آموز برای لحظه‌ای رد نور را پس از خاموش‌شدن می‌بیند. کدام مرحله حافظه مطرح است؟

پاسخ تشریحی

حافظه حسی دیداری؛ اثر محرک دیداری برای زمانی بسیار کوتاه پس از پایان محرک باقی مانده است.

سؤال 2

در کلاس صداهای زیادی وجود دارد، اما دانش‌آموز فقط به توضیح معلم گوش می‌دهد. توجه چه نقشی دارد؟

پاسخ تشریحی

بخشی از اطلاعات حسی را برای پردازش بیشتر انتخاب می‌کند و مانند دروازه ورود به حافظه کوتاه‌مدت عمل می‌کند.

سؤال 3

فرد شماره‌ای را تا زمان شماره‌گیری در ذهن تکرار می‌کند. کدام حافظه و چه فرایندی دیده می‌شود؟

پاسخ تشریحی

حافظه کوتاه‌مدت و مرور؛ اطلاعات برای استفاده جاری با تکرار فعال نگه داشته می‌شود.

سؤال 4

دانش‌آموز مطلب را به دانسته قبلی پیوند می‌دهد. این کار بیشتر به کدام فرایند کمک می‌کند؟

پاسخ تشریحی

به رمزگردانی معنایی و انتقال پایدارتر به حافظه بلندمدت کمک می‌کند، چون اطلاعات تازه در شبکه معنا قرار می‌گیرد.

سؤال 5

چرا زیادبودن مدت نگهداری و زیادبودن ظرفیت، دو معیار جدا هستند؟

پاسخ تشریحی

یک مخزن ممکن است اطلاعات را مدت بیشتری نگه دارد اما ظرفیت یا شیوه دسترسی متفاوتی داشته باشد؛ زمان به تنهایی همه ویژگی‌ها را تعیین نمی‌کند.

سؤال 6

دیدن پاسخ درست در میان گزینه‌ها، بازشناسی است یا یادآوری؟

پاسخ تشریحی

بازشناسی؛ پاسخ در برابر فرد حضور دارد و او مورد آشنا را تشخیص می‌دهد.

سؤال 7

نوشتن پاسخ بدون دیدن گزینه‌ها چه نوع بازیابی است؟

پاسخ تشریحی

یادآوری؛ فرد باید اطلاعات را بدون ارائه مستقیم پاسخ از حافظه بازیابی کند.

سؤال 8

چرا ناتوانی موقت در به‌یادآوردن، لزوماً پاک‌شدن اطلاعات را ثابت نمی‌کند؟

پاسخ تشریحی

ممکن است اطلاعات ذخیره شده باشد اما نشانه بازیابی مناسب در دسترس نباشد یا اطلاعات رقیب مزاحمت ایجاد کنند.

سؤال 9

رمزگردانی و ذخیره چه تفاوتی دارند؟

پاسخ تشریحی

رمزگردانی تبدیل اطلاعات به شکل قابل پردازش حافظه است؛ ذخیره به نگهداری آن اطلاعات در گذر زمان اشاره دارد.

سؤال 10

الگوی کامل تحلیل یک سناریوی حافظه چیست؟

پاسخ تشریحی

محرک، توجه، نوع رمزگردانی، مخزن فعال، مدت استفاده، شیوه بازیابی و علت احتمالی خطا را به ترتیب مشخص کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. محرک و کانال حسی را دیدم.
  2. نقش توجه را مشخص کردم.
  3. مرحله حافظه را با شاهد نام بردم.
  4. رمزگردانی و ذخیره را جدا کردم.
  5. یادآوری و بازشناسی را جابه‌جا نکردم.