روش اجرای آزمونک
چهار مرحله را با هم مخلوط نکن: تولید ذره، جداشدن، جابهجایی و تهنشینی. راهنما در هوازدگی تا رسوبگذاری آمده است.
۱۰ تمرین فرایندهای سطح زمین
سؤال 1
هوازدگی و فرسایش چه تفاوتی دارند؟
پاسخ تشریحی
هوازدگی سنگ را در محل خرد یا دگرگون میکند؛ فرسایش مواد را از محل جدا و آمادهٔ جابهجایی میکند.
سؤال 2
یخزدن آب در شکاف سنگ نمونهٔ کدام فرایند است؟
پاسخ تشریحی
هوازدگی فیزیکی؛ افزایش حجم هنگام یخزدن میتواند شکاف را گسترش دهد.
سؤال 3
حلشدن برخی کانیها در آب نمونهٔ چه نوع هوازدگی است؟
پاسخ تشریحی
هوازدگی شیمیایی، زیرا ترکیب یا حالت کانی بر اثر واکنش با آب تغییر میکند.
سؤال 4
چرا ریشهٔ گیاه میتواند هم اثر فیزیکی و هم شیمیایی داشته باشد؟
پاسخ تشریحی
رشد ریشه شکاف را باز میکند و مواد تولیدشده از فعالیت زیستی میتوانند واکنشهای شیمیایی را تقویت کنند.
سؤال 5
توان عامل حمل با افزایش سرعت جریان چه تغییری میکند؟
پاسخ تشریحی
معمولاً توان جابهجایی ذرات درشتتر بیشتر میشود؛ اندازه و چگالی ذره نیز مؤثر است.
سؤال 6
وقتی سرعت جریان کاهش مییابد، کدام ذرات زودتر تهنشین میشوند؟
پاسخ تشریحی
ذرات درشتتر و سنگینتر معمولاً زودتر رسوب میکنند و ذرات ریزتر دورتر میروند.
سؤال 7
گردشدگی زیاد دانهها چه سرنخی میدهد؟
پاسخ تشریحی
برخورد و سایش بیشتر در مسیر حمل را پیشنهاد میکند؛ جنس دانه و شیوهٔ حمل نیز باید سنجیده شود.
سؤال 8
دانهبندی خوب در یک رسوب چه معنایی دارد؟
پاسخ تشریحی
بیشتر دانهها اندازهای نزدیک به هم دارند؛ این ویژگی میتواند از جداسازی مؤثر در فرایند حمل و رسوب ناشی شود.
سؤال 9
آیا هر رسوب ریزدانه الزاماً بسیار دور حمل شده است؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ انرژی محیط رسوب، منبع، شیوهٔ حمل و موانع محلی نیز اثر دارند و فاصله بدون شواهد دیگر قطعی نیست.
سؤال 10
ترتیب پاسخ برای تحلیل مسیر یک رسوب چیست؟
پاسخ تشریحی
سنگ مادر و نوع هوازدگی را مشخص کن، عامل فرسایش و حمل را بنویس، تغییر انرژی را تحلیل کن و محل و ترتیب رسوبگذاری را نتیجه بگیر.
چکلیست خودتصحیح
- هوازدگی را از فرسایش جدا کردم.
- عامل حمل را نام بردم.
- اندازهٔ ذره را به انرژی جریان وصل کردم.
- گردشدگی و جورشدگی را یکی ندانستم.
- فاصلهٔ حمل را بدون شواهد کافی قطعی نکردم.