۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال اقتصاد / انتخاب
۱۰ تمرین انتخاب و ظرفیت

۱۰ نمونه سؤال هزینه فرصت و مرز تولید؛
انتخاب را به بهترین بدیل ازدست‌رفته وصل کن

هر پاسخ را با دو پرسش آغاز کن: چه چیزی انتخاب شد و بهترین گزینه‌ای که کنار رفت چه بود؟ در نمودار نیز جای نقطه و نوع تغییر را جدا بخوان.

انتخاب → بدیل → هزینه

روش اجرای آزمونک

ابتدا گزینه انتخاب‌شده و بهترین بدیل کنارگذاشته‌شده را مشخص کن. در نمودار نیز جای نقطه را نسبت به مرز بخوان. آموزش پایه در راهنمای هزینه فرصت و مرز امکانات تولید آمده است.

۱۰ تمرین تشریحی

سؤال 1

دانش‌آموزی میان دو ساعت مطالعه و دو ساعت کار تفریحی، مطالعه را انتخاب می‌کند. هزینه فرصت انتخاب او چیست؟

پاسخ تشریحی

ارزش بهترین انتخاب ازدست‌رفته، یعنی فایده‌ای است که از کار تفریحی منتخبِ بعدی می‌توانست به دست آورد؛ هزینه فرصت الزاماً مبلغ پولی نیست.

سؤال 2

چرا همه گزینه‌های کنارگذاشته‌شده را با هم هزینه فرصت نمی‌نامیم؟

پاسخ تشریحی

زیرا هزینه فرصت، ارزش بهترین بدیل ممکن است، نه مجموع ارزش همه انتخاب‌هایی که کنار گذاشته شده‌اند.

سؤال 3

اقتصادی با منابع موجود یا ۱۰ واحد کالای الف تولید می‌کند یا ۵ واحد کالای ب. هزینه فرصت هر واحد ب، با فرض خطی‌بودن رابطه، چند واحد الف است؟

پاسخ تشریحی

برای ۵ واحد ب، ۱۰ واحد الف کنار گذاشته می‌شود؛ پس هزینه فرصت هر واحد ب برابر ۲ واحد الف است.

سؤال 4

نقطه‌ای داخل مرز امکانات تولید چه وضعیتی را نشان می‌دهد؟

پاسخ تشریحی

نشان می‌دهد بخشی از منابع بیکار است یا منابع با کارایی کامل به کار نرفته‌اند؛ بنابراین تولید بیشتری با منابع و فناوری موجود ممکن است.

سؤال 5

نقطه‌ای روی مرز امکانات تولید چگونه تفسیر می‌شود؟

پاسخ تشریحی

ترکیبی دست‌یافتنی و کارا با منابع و فناوری موجود است؛ افزایش تولید یک کالا معمولاً به کاهش تولید کالای دیگر نیاز دارد.

سؤال 6

نقطه‌ای بیرون مرز چه معنایی دارد؟

پاسخ تشریحی

با منابع و فناوری فعلی دست‌یافتنی نیست. ممکن است در آینده با افزایش منابع یا فناوری بهتر قابل دستیابی شود.

سؤال 7

اگر فناوری فقط در تولید کالای الف بهتر شود، مرز چه تغییری می‌کند؟

پاسخ تشریحی

ظرفیت تولید الف افزایش می‌یابد؛ مرز در جهت محور الف بیشتر گسترش پیدا می‌کند، در حالی که حداکثر تولید ب لزوماً تغییر نمی‌کند.

سؤال 8

حرکت از یک نقطه داخل مرز به نقطه‌ای روی مرز را رشد اقتصادی می‌نامیم؟

پاسخ تشریحی

لزوماً نه؛ این حرکت می‌تواند نتیجه استفاده بهتر از ظرفیت موجود باشد. رشد ظرفیت تولید با جابه‌جایی خود مرز به بیرون نشان داده می‌شود.

سؤال 9

چرا شیب یا شکل مرز می‌تواند هزینه فرصت افزایشی را نشان دهد؟

پاسخ تشریحی

وقتی منابع برای تولید دو کالا قابلیت یکسان ندارند، انتقال پیاپی منابع می‌تواند موجب شود برای هر واحد بیشتر از یک کالا، مقدار بیشتری از کالای دیگر کنار گذاشته شود.

سؤال 10

الگوی پاسخ کامل به یک سؤال مرز امکانات تولید چیست؟

پاسخ تشریحی

ابتدا وضعیت نقطه را دست‌یافتنی، کارا یا دست‌نیافتنی تعیین کن؛ سپس حرکت یا جابه‌جایی مرز را توضیح بده و هزینه فرصت را با واحد کالای ازدست‌رفته گزارش کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. بهترین بدیل را با همه بدیل‌ها اشتباه نگرفتم.
  2. واحد هزینه فرصت را نوشتم.
  3. نقطه داخل، روی و بیرون مرز را درست تفسیر کردم.
  4. حرکت روی مرز را از جابه‌جایی مرز جدا کردم.
  5. نتیجه را به منابع و فناوری فرض‌شده محدود کردم.