۲۰ امتحان نهایی / مهارت اقتصاد
نهاده، ستانده، نسبت

بهره‌وری؛
ستانده را به نهادهٔ همان دوره و همان واحد وصل کن

در مسئلهٔ بهره‌وری، اول مشخص کن چه چیزی تولید شده و کدام منبع برای تولید آن سنجیده می‌شود. سپس دوره، واحد و شرایط مقایسه را یکسان کن و نسبت را با معنی اقتصادی‌اش گزارش بده.

P

فعالیت تولیدی را با ورودی و خروجی بنویس

محصول یا خدمت نهایی را در ستون ستانده و منابع مصرف‌شده را در ستون نهاده قرار بده. هر عدد را با نام، واحد و دوره ثبت کن. عددی که به کل بنگاه مربوط است با عدد هر کارگر یا هر ساعت یکسان تفسیر نمی‌شود.

عوامل تولید را با نقششان دسته‌بندی کن

منابع طبیعی، نیروی انسانی، ابزار و سرمایه و سازمان‌دهی را از روی نقشی که در فرایند دارند تشخیص بده. نام یک شیء به‌تنهایی کافی نیست؛ توضیح بده چگونه در تولید کالا یا خدمت به کار می‌رود.

کارت بهره‌وری

ستانده و واحد | نهاده و واحد | دوره | نسبت بهره‌وری | وضعیت مقایسه | علت احتمالی تغییر

نوع بهره‌وری خواسته‌شده را تعیین کن

ممکن است سؤال ستانده را نسبت به تعداد کارکنان، ساعت کار، سرمایه یا مجموعه‌ای از نهاده‌ها بسنجد. مخرج را از عبارت سؤال استخراج کن و نسبت دیگری را جایگزین آن نکن.

واحد نسبت را نگه دار

بهره‌وری تنها یک عدد بی‌نام نیست. واحد ستانده بر واحد نهاده را کنار جواب بنویس. اگر زمان‌ها متفاوت‌اند، مقدارها را به دورهٔ مشترک تبدیل کن تا مقایسه معتبر باشد.

تغییر بهره‌وری را از تغییر تولید جدا کن

افزایش مقدار تولید الزاماً به معنای افزایش بهره‌وری نیست؛ شاید نهاده با سرعت بیشتری افزایش یافته باشد. نسبت دو دوره را جدا حساب و سپس جهت تغییر را مقایسه کن.

درصد تغییر را با مبنای درست بساز

تفاوت بهره‌وری جدید و قدیم را بر مقدار پایه تقسیم کن و دورهٔ پایه را نام ببر. «چند واحد بیشتر» و «چند درصد رشد» دو پاسخ متفاوت‌اند. برای روش درصد از راهنمای مسائل اقتصاد استفاده کن.

فناوری را در زنجیرهٔ علت قرار بده

اگر فناوری، آموزش یا سازمان‌دهی تغییر کرده، توضیح بده چگونه با نهادهٔ معین ستانده را عوض می‌کند یا برای ستاندهٔ معین نیاز به نهاده را کاهش می‌دهد. نام عامل را بدون سازوکار تکرار نکن.

کیفیت را در مقایسه فراموش نکن

اگر صورت سؤال دربارهٔ کیفیت یا نوع محصول اطلاعات داده است، دو ستاندهٔ ظاهراً هم‌تعداد را فوراً هم‌ارز ندان. نتیجه را در محدودهٔ شاخص داده‌شده بیان کن و از تعمیم به همهٔ جنبه‌های عملکرد خودداری کن.

بهره‌وری و سود را یکی ندان

بهره‌وری رابطهٔ فیزیکی یا ارزشی ستانده و نهاده است، در حالی که سود به درآمد و هزینه وابسته است. ممکن است تغییر قیمت‌ها سود را عوض کند بدون آن‌که نسبت فیزیکی تولید به نهاده همان جهت را داشته باشد.

جواب را با بازسازی داده کنترل کن

نسبت نهایی را در مقدار نهاده ضرب کن و ببین آیا ستاندهٔ مسئله بازسازی می‌شود. برای تفکیک سود از بهره‌وری از راهنمای هزینه و سود کمک بگیر.