روش اجرای آزمونک
رفتار، رابطه و موقعیت را جدا توصیف کن و سپس مفهوم اجتماعی یا عاطفی را با دلیل به آن پیوند بده. آموزش در راهنمای رشد اجتماعی و عاطفی آمده است.
۱۰ تمرین تحلیل رابطه و هیجان
سؤال 1
نوجوانی در موقعیت تازه ساکت است. آیا میتوان فوراً او را منزوی دانست؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ باید رفتار در زمانها، روابط و موقعیتهای دیگر بررسی شود. سکوت میتواند پاسخ موقت به ناآشنایی باشد.
سؤال 2
تفاوت تجربهٔ هیجان و تنظیم هیجان چیست؟
پاسخ تشریحی
تجربه به احساس ایجادشده مربوط است؛ تنظیم به شیوهٔ شناخت، بیان و مدیریت آن در موقعیت اشاره دارد.
سؤال 3
یک موفقیت تحصیلی آیا خودپندارهٔ کلی فرد را تعیین میکند؟
پاسخ تشریحی
نه؛ خودپنداره از تجربهها و بازخوردهای متعدد شکل میگیرد و یک رویداد فقط بخشی از شواهد است.
سؤال 4
همسالان چگونه میتوانند بر رفتار اثر بگذارند؟
پاسخ تشریحی
از راه هنجار گروه، بازخورد، الگوگیری، پذیرش یا فشار؛ ذکر سازوکار پاسخ را از نامبردن ساده کاملتر میکند.
سؤال 5
چرا رابطهٔ خانواده و نوجوان را دوطرفه تحلیل میکنیم؟
پاسخ تشریحی
رفتار و پاسخ هر طرف بر طرف دیگر اثر میگذارد؛ خانواده فقط علت یکطرفه و نوجوان فقط دریافتکننده نیست.
سؤال 6
استقلال به چه معنا نیست؟
پاسخ تشریحی
به معنای قطع همهٔ روابط یا نپذیرفتن کمک نیست؛ میتواند افزایش تصمیمگیری و مسئولیت همراه با حفظ ارتباط باشد.
سؤال 7
اگر رفتاری در دو فرهنگ معنای متفاوت داشته باشد، چه نکتهای مهم است؟
پاسخ تشریحی
هنجار و معنای موقعیتی باید بررسی شود؛ همان رفتار ظاهری ممکن است کارکرد اجتماعی متفاوتی داشته باشد.
سؤال 8
چرا روند چندماهه از یک واکنش لحظهای معتبرتر است؟
پاسخ تشریحی
روند ثبات یا تغییر الگو را نشان میدهد و اثر خستگی، تعارض یا رویداد گذرا را کمتر با ویژگی رشدی اشتباه میگیریم.
سؤال 9
برای تحلیل تعارض با همسال، چه اجزایی را مینویسیم؟
پاسخ تشریحی
موقعیت، برداشت دو طرف، هیجان، شیوهٔ تنظیم، رفتار متقابل و پیامد رابطه را مرحلهبهمرحله مینویسیم.
سؤال 10
الگوی «شاهد، مفهوم، دلیل» را در پاسخ توضیح بده.
پاسخ تشریحی
ابتدا رفتار عینی را شاهد میآوریم، مفهوم اجتماعی یا عاطفی مرتبط را نام میبریم و توضیح میدهیم چرا آن شاهد با مفهوم پیوند دارد.
چکلیست خودتصحیح
- مشاهده را از برچسب شخصیتی جدا کردم.
- هیجان را از تنظیم و رفتار پس از آن تفکیک کردم.
- خانواده و همسالان را با سازوکار توضیح دادم.
- رابطه را دوطرفه و موقعیت را معنادار دیدم.
- روند را بر یک واکنش لحظهای ترجیح دادم.