روش اجرای آزمونک
دو بسامد را کنار هم بنویس و سپس دربارهٔ دامنه نتیجه بگیر. آموزش در تشدید و بسامد طبیعی آمده است.
۱۰ تمرین تشدید و پاسخ سامانه
سؤال 1
تشدید چه زمانی رخ میدهد؟
پاسخ تشریحی
وقتی بسامد محرک به بسامد طبیعی سامانه نزدیک شود و انتقال انرژی دورهای دامنهٔ پاسخ را افزایش دهد.
سؤال 2
آیا زیادبودن بسامد محرک بهتنهایی تشدید میسازد؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ معیار، نزدیکی آن به بسامد طبیعی همان سامانه است، نه بزرگبودن مطلق بسامد.
سؤال 3
سامانهای با بسامد طبیعی ۶ هرتز با محرکهای ۲، ۵٫۹ و ۹ هرتز تحریک میشود. کدام پاسخ بزرگتری میدهد؟
پاسخ تشریحی
با یکسانبودن شرایط دیگر، ۵٫۹ هرتز چون به ۶ هرتز نزدیکتر است.
سؤال 4
در نمودار دامنه بر حسب بسامد محرک، قله چه چیزی را نشان میدهد؟
پاسخ تشریحی
ناحیهٔ تشدید؛ مختصات افقی قله به بسامد تشدید و ارتفاع آن به دامنهٔ پاسخ مربوط است.
سؤال 5
افزایش میرایی چه اثری بر پاسخ تشدید دارد؟
پاسخ تشریحی
اتلاف انرژی را بیشتر و معمولاً قلهٔ پاسخ را کوتاهتر و پهنتر میکند، مطابق مدل دادهشده.
سؤال 6
نوسان آزاد و نوسان واداشته چه تفاوتی دارند؟
پاسخ تشریحی
در آزاد، سامانه پس از تحریک اولیه با ویژگی خودش نوسان میکند؛ در واداشته، نیروی دورهای پیوسته انرژی میدهد.
سؤال 7
چرا هلدادن تاب با زمانبندی مناسب دامنه را زیاد میکند؟
پاسخ تشریحی
نیرو همفاز و نزدیک دورهٔ طبیعی، در چرخههای پیاپی انرژی مؤثر به سامانه منتقل میکند.
سؤال 8
اگر تغییر جرم بسامد طبیعی را کم کند، برای تشدید دوباره چه باید کرد؟
پاسخ تشریحی
بسامد محرک نیز باید به مقدار طبیعی جدید و کمتر نزدیک شود؛ ابتدا اثر پارامتر بر f₀ و سپس محرک تحلیل میشود.
سؤال 9
تشدید و ضربان چه تفاوتی دارند؟
پاسخ تشریحی
تشدید پاسخ سامانه به محرک نزدیک f₀ است؛ ضربان از برهمنهی دو موج با بسامدهای نزدیک و تغییر دورهای دامنه پدید میآید.
سؤال 10
قالب کامل پاسخ یک سؤال تشدید چیست؟
پاسخ تشریحی
سامانه و f₀ را مشخص کن، f محرک را مقایسه کن، میرایی را بسنج و نتیجه را روی دامنه یا نمودار توضیح بده.
چکلیست خودتصحیح
- بسامد طبیعی و محرک را جدا کردم.
- نزدیکی دو بسامد را معیار تشدید دانستم.
- محورهای نمودار پاسخ را خواندم.
- نقش میرایی را در دامنه وارد کردم.
- تشدید را با ضربان اشتباه نگرفتم.