روش اجرای آزمونک
عبارت تصویری را ساده کن. اگر غیرانسان رفتار انسانی دارد، تشخیص را بسنج؛ اگر دو حوزهٔ بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی یا لامسه پیوند خوردهاند، حسآمیزی را بررسی کن. آموزش پایه در راهنمای تشخیص و حسآمیزی آمده است.
۱۰ تمرین تشریحی
سؤال 1
در «باد در گوش درختان راز گفت» چه آرایهای دیده میشود؟
پاسخ تشریحی
تشخیص؛ رازگفتن رفتار انسانی است و به باد نسبت داده شده است.
سؤال 2
در «عطر شیرین بهار پیچید» چه آرایهای محتمل است؟
پاسخ تشریحی
حسآمیزی؛ «عطر» به بویایی و «شیرین» به چشایی مربوط است و دو حوزه حسی در یک ترکیب آمدهاند.
سؤال 3
چرا «صدای بلند» حسآمیزی نیست؟
پاسخ تشریحی
بلندی در همین بافت ویژگی معمول شدت صداست و دو حس متفاوت با هم آمیخته نشدهاند.
سؤال 4
در «شب خسته بر شانه شهر افتاد» تشخیص را با دو جزء توضیح دهید.
پاسخ تشریحی
غیرانسان «شب» با حالت انسانی «خستگی» توصیف شده است؛ همین نسبت، تشخیص میسازد.
سؤال 5
در «سکوت تلخ اتاق» چه دو حوزهای آمیختهاند؟
پاسخ تشریحی
سکوت به شنوایی و تلخی به چشایی مربوط است؛ ترکیب آنها حسآمیزی میسازد.
سؤال 6
آیا هر معنی مجازی حسآمیزی است؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ حسآمیزی نیازمند پیوند روشن دو حوزه حسی است. مجازیبودن واژه به تنهایی کافی نیست.
سؤال 7
در «پنجره چشم به راه صبح بود» چه رفتار انسانی نسبت داده شده است؟
پاسخ تشریحی
چشمبهراهبودن به پنجره نسبت داده شده و تشخیص شکل گرفته است.
سؤال 8
عبارت «فریاد سرخ غروب» را چگونه تحلیل میکنید؟
پاسخ تشریحی
فریاد از حوزه شنوایی و سرخ از بینایی است؛ حسآمیزی دارد. اگر غروب نیز کنش انسانی بگیرد، ممکن است آرایه دیگری همزمان باشد.
سؤال 9
چرا وجود تشخیص و حسآمیزی در یک عبارت ممکن است؟
پاسخ تشریحی
دو سازوکار جدا دارند: یکی نسبت رفتار انسانی به غیرانسان و دیگری پیوند دو حس. یک تصویر میتواند هر دو شرط را برآورده کند.
سؤال 10
الگوی کامل پاسخ چیست؟
پاسخ تشریحی
برای تشخیص، غیرانسان و رفتار انسانی را بنویس؛ برای حسآمیزی، دو واژه و دو حوزه حسی را مشخص و معنی عادی عبارت را بازنویسی کن.
چکلیست خودتصحیح
- غیرانسان و رفتار انسانی را مشخص کردم.
- دو حوزه حسی را نام بردم.
- صفت معمول را حسآمیزی ندانستم.
- معنی مجازی را به تنهایی معیار نگرفتم.
- امکان حضور همزمان دو آرایه را بررسی کردم.