قالب پاسخ: «این حکم درست است، چون اصلِ ... میگوید ...؛ در این مسئله ...، پس ...».
۱. ریاضی
حکم: میانگین مجموعهٔ ۴، ۶ و ۸ برابر ۶ است. توجیه کن.
پاسخ
میانگین از تقسیم مجموع دادهها بر تعدادشان به دست میآید؛ مجموع ۱۸ و تعداد ۳ است، پس میانگین ۶ میشود.
۲. فیزیک
حکم: نیروی عمودی تکیهگاه در جابهجایی افقی کار انجام نمیدهد. توجیه کن.
پاسخ
کار به مؤلفهٔ نیرو در راستای جابهجایی وابسته است؛ نیرو و جابهجایی عمودند، پس این مؤلفه و کار صفر است.
۳. شیمی
حکم: پودرشدن یک جامد میتواند واکنش را سریعتر کند. توجیه کن.
پاسخ
پودرشدن سطح تماس را افزایش میدهد؛ ذرات واکنشدهنده فرصت برخورد بیشتری پیدا میکنند و سرعت واکنش بیشتر میشود.
۴. زیست
حکم: افزایش ضربان قلب هنگام فعالیت به تأمین نیاز ماهیچه کمک میکند. توجیه کن.
پاسخ
ماهیچهٔ فعال اکسیژن و مواد غذایی بیشتری مصرف میکند؛ افزایش ضربان، انتقال خون در هر دقیقه را بیشتر میکند.
۵. فارسی
حکم: در «چهرهاش چون ماه میدرخشید» آرایهٔ تشبیه وجود دارد. توجیه کن.
پاسخ
چهره به ماه مانند شده و واژهٔ «چون» ادات شباهت است؛ بنابراین ارکان اصلی تشبیه دیده میشوند.
۶. تاریخ
حکم: یک گزارش همزمان با رخداد لزوماً کاملاً بیطرف نیست. توجیه کن.
پاسخ
همزمانی فاصلهٔ زمانی را کم میکند، اما جایگاه، هدف و منافع نویسنده میتواند روایت او را جهت دهد.
۷. جغرافیا
حکم: دو نقطه با فاصلهٔ مستقیم برابر ممکن است دسترسی متفاوت داشته باشند. توجیه کن.
پاسخ
دسترسی به شبکهٔ راه، شیب، کیفیت مسیر و زمان سفر نیز وابسته است؛ فاصلهٔ مستقیم تنها یکی از عاملهاست.
۸. منطق
حکم: مثال نقض میتواند یک گزارهٔ کلی را رد کند. توجیه کن.
پاسخ
گزارهٔ کلی دربارهٔ همهٔ مصداقها حکم میدهد؛ یافتن یک مصداق دارای شرط و فاقد نتیجه نشان میدهد حکم دربارهٔ همه درست نیست.
چطور خودتصحیح کنی؟
اصل را نام ببر، آن را بر دادهٔ سؤال اعمال کن و نتیجه را با «پس» بنویس. اگر میان اصل و نتیجه حلقهای جا افتاده، توجیه ناقص است.