ادعا تا نتیجه

سؤال استدلالی؛
فقط نتیجه ننویس، مسیر رسیدن به آن را نشان بده

ادعا را روشن کن، شاهد را از صورت سؤال بردار، قاعدهٔ مناسب را اجرا کن و نتیجه‌ای بنویس که از مقدمات بزرگ‌تر نباشد.

ادعا را در یک جمله بازنویسی کن

پیش از آوردن دلیل، مشخص کن دقیقاً چه چیزی باید ثابت، رد یا توضیح داده شود. اگر نتیجه مبهم باشد، شواهد درست نیز به پاسخ پراکنده تبدیل می‌شوند.

داده را از برداشت جدا کن

عبارت، شکل یا عددی را که سؤال داده در یک ستون و برداشت خودت را در ستون دیگر بنویس. پاسخ استدلالی باید نشان دهد چگونه از داده به برداشت رسیده‌ای.

اسکلت پاسخ استدلالی

ادعا یا حکم ← شاهد ← قاعده یا مفهوم ← پیوند ← نتیجهٔ هم‌اندازه

قاعده را در نقطهٔ لازم باز کن

نام قضیه یا مفهوم به‌تنهایی دلیل نیست. بخش مرتبط آن را بنویس و نشان بده شرایط کاربردش در سؤال حاضر است. توضیح‌های نامرتبط را وارد پاسخ نکن.

جملهٔ رابط را حذف نکن

میان شاهد و نتیجه یک جمله با «زیرا»، «بنابراین» یا «در نتیجه» بساز. این جمله باید جهت استدلال را روشن کند، نه اینکه فقط دو عبارت قبلی را تکرار کند.

شرط‌های کاربرد را کنترل کن

بعضی قاعده‌ها فقط در شرایط مشخص معتبرند. پیش از استفاده، فرض‌ها، دامنه یا ویژگی لازم را روی صورت سؤال علامت بزن. نبود یک شرط می‌تواند کل استدلال را نامعتبر کند.

مثال را به قاعده برگردان

مثال می‌تواند ادعا را روشن کند، اما همیشه حکم کلی را ثابت نمی‌کند. پس از مثال توضیح بده کدام ویژگی آن با مفهوم مرتبط است و نتیجه تا چه دامنه‌ای مجاز است.

مثال نقض را برای حکم کلی به کار ببر

برای رد جمله‌ای که دربارهٔ «همه» سخن می‌گوید، یک نمونهٔ سازگار با شرط‌ها و ناسازگار با نتیجه کافی است. نمونه باید واقعاً در دامنهٔ ادعا قرار داشته باشد.

دو زنجیره را با هم مخلوط نکن

اگر سؤال دو دلیل یا دو نتیجه می‌خواهد، هر مسیر را شماره‌گذاری کن. استفادهٔ ناگهانی از نتیجهٔ مسیر اول در مسیر دوم، بدون بیان رابطه، خوانایی و اعتبار پاسخ را کم می‌کند.

نتیجه را بزرگ‌تر از مقدمات نساز

واژه‌هایی مانند «همیشه»، «همه» و «قطعاً» دامنهٔ ادعا را گسترده می‌کنند. اگر شواهد فقط یک موقعیت یا احتمال را نشان می‌دهند، نتیجه را نیز به همان اندازه محدود بنویس.

آزمون حذف یک جمله را اجرا کن

هر جمله را موقتاً حذف کن. اگر زنجیره همچنان کامل است، جمله احتمالاً اضافی است؛ اگر پیوند می‌شکند، جای آن را روشن‌تر کن. برای متن فلسفی از تحلیل استدلال فلسفی کمک بگیر.