جزء و کل را روی ظرف نامگذاری کن
صورت کسر معمولاً مقدار حلشونده و مخرج مقدار کل محلول است. جرم حلال را با جرم محلول و حجم حلال را با حجم نهایی محلول یکی نگیر. اگر یکی از آنها مجهول است، موازنهٔ جرم را جدا بنویس.
جرم حلشونده | جرم محلول | حجم حلشونده | حجم محلول
درصد جرمی را جرم بر جرم بساز
درصد جرمی از نسبت جرم حلشونده به جرم محلول و ضرب در ۱۰۰ به دست میآید. هر دو جرم باید واحد یکسان داشته باشند. اگر جرم حلال داده شده است، جرم محلول را از جمع جرم حلال و حلشونده پیدا کن.
درصد حجمی را حجم بر حجم بخوان
درصد حجمی برای دادههای حجمی حلشونده و محلول به کار میرود. از جمع سادهٔ حجمها فقط وقتی استفاده کن که مدل سؤال آن را مجاز بداند؛ حجم نهایی محلول اگر داده شده، همان مخرج است.
درصد جرمیحجمی دو واحد متفاوت دارد
این غلظت جرم حلشونده را نسبت به حجم محلول بیان میکند و معمولاً به مقدار جرم در ۱۰۰ واحد حجم تعبیر میشود. واحد جرم و حجم را کنار عددها نگه دار تا آن را با درصد جرمی اشتباه نگیری.
ppm را نسبت در یک میلیون ببین
قسمت در میلیون از نسبت مقدار جزء به مقدار کل و ضرب در ۱۰⁶ ساخته میشود. نوع کمیتهای صورت و مخرج باید با تعریف و دادههای سؤال سازگار باشد؛ تقریبهای محلول رقیق را فقط اگر مدل مسئله اجازه میدهد استفاده کن.
نمونهٔ درصد جرمی
اگر ۸ گرم حلشونده در ۹۲ گرم حلال وجود داشته باشد، جرم محلول ۱۰۰ گرم و درصد جرمی ۸ درصد است. قراردادن ۹۲ در مخرج، نسبت حلشونده به حلال میسازد و پاسخ خواستهشده نیست.
نمونهٔ ppm
اگر ۳ میلیگرم ماده در ۲ کیلوگرم محلول باشد، ابتدا واحدها را یکسان کن: ۲ کیلوگرم برابر ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ میلیگرم است. نسبت ۳ به ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ در ۱۰⁶، مقدار ۱٫۵ ppm میدهد.
رقیقسازی را با بقای حلشونده حل کن
با افزودن حلال، مقدار حلشونده ثابت میماند اما مقدار کل محلول و غلظت تغییر میکند. برای نوع غلظت خواستهشده، صورت ثابت و مخرج جدید را بساز. یک رابطهٔ مولاریته را بیدلیل برای هر درصدی استفاده نکن.
برداشت از محلول یکنواخت را سهمی ببین
در محلول یکنواخت، نمونهٔ برداشتهشده همان غلظت محلول مادر را دارد. مقدار حلشوندهٔ نمونه را از نسبت غلظت پیدا کن. پس از برداشت، اگر چیزی به باقیمانده افزوده نشود، غلظت آن تغییر نمیکند.
کنترل نهایی با بازه و واحد
درصد معمول باید با تعریف جزء و کل سازگار و ppm برای سهمهای کوچک قابل تفسیر باشد. برای مبانی از محلول و غلظت و برای افزودن حلال از رقیقسازی محلول کمک بگیر.