رقیق‌سازی محلول؛
حلال بیشتر می‌شود، مقدار حل‌شونده ثابت می‌ماند

رقیق‌سازی را با بقای حل‌شونده شروع کن

در رقیق‌سازی ساده، حلال افزوده می‌شود و مقدار حل‌شونده تغییر نمی‌کند. حجم محلول بیشتر و غلظت کمتر می‌شود. اگر واکنش یا خروج ماده رخ دهد، این مدل به‌تنهایی کافی نیست.

حالت آغاز و پایان را دو ستون کن

غلظت و حجم اولیه را در ستون یک و مقدارهای نهایی را در ستون دو بنویس. زیرنویس‌ها را ثابت نگه دار تا حجم آغاز با غلظت پایان جفت نشود.

رابطه را از مقدار حل‌شونده بساز

اگر غلظت مولی است، مقدار حل‌شونده با C×V متناسب است. برابر بودن مقدار آغاز و پایان به رابطهٔ C₁V₁=C₂V₂ می‌رسد؛ آن را بدون شناخت نوع غلظت استفاده نکن.

واحد حجم را یکسان کن

در دو سوی رابطه واحد حجم باید یکسان باشد. اگر فقط نسبت دو حجم مطرح است، واحد مشترک حذف می‌شود؛ اما برای محاسبهٔ مقدار مول، حجم باید با واحد سازگار وارد شود.

حجم نهایی را با آب افزوده اشتباه نگیر

اگر به حجم اولیه مقداری حلال افزوده شده، در مدل ساده حجم نهایی از مجموع آن‌ها ساخته می‌شود. در سؤال آزمایشگاهی ممکن است محلول تا حجم نهایی مشخص رسانده شود؛ متن را دقیق بخوان.

مثال تألیفی: دو برابرشدن حجم

اگر 100 میلی‌لیتر محلول با غلظت 0.4 به حجم نهایی 200 میلی‌لیتر برسد، C₂=0.4×100/200=0.2 می‌شود. دو برابرشدن حجم با نصف‌شدن غلظت سازگار است.

برداشت بخشی از محلول را جدا تحلیل کن

در محلول یکنواخت، نمونهٔ برداشته‌شده همان غلظت را دارد ولی مقدار حل‌شونده‌اش کمتر است. اگر همان نمونه رقیق شود، V₁ حجم نمونه است، نه حجم ظرف مادر.

چند مرحله را زنجیره‌ای حل کن

خروجی مرحلهٔ اول، ورودی مرحلهٔ دوم است. برای هر مرحله یک ردیف جدا بنویس و از پرش مستقیم به رابطه‌ای با چند حجم نامعلوم دوری کن.

روند را پیش از محاسبه پیش‌بینی کن

با افزودن حلال، غلظت نهایی باید از اولیه کمتر باشد. اگر جواب بیشتر شد، زیرنویس‌ها، نسبت حجم‌ها یا تعریف حجم نهایی را بازبینی کن.

با بازسازی مقدار حل‌شونده کنترل کن

C₁V₁ و C₂V₂ را جدا حساب کن؛ در مدل رقیق‌سازی باید برابر باشند. برای انواع غلظت و محلول از راهنمای محلول و غلظت استفاده کن.