۲۰ امتحان نهایی / مهارت سلامت
عامل خطر · وابستگی · پیشگیری

دخانیات و نیکوتین؛
مسیر خطر را از اولین مواجهه تا وابستگی تحلیل کن

برای پاسخ کامل، یک عامل را علت قطعی مصرف ندان. ویژگی فرد، گروه همسالان، دسترسی، پیام تبلیغاتی، مادهٔ وابستگی‌آور و عوامل محافظ را در یک زنجیره قرار بده و سطح پیشگیری را دقیق تعیین کن.

عامل خطر را از علت قطعی جدا کن

فشار همسالان، دسترسی یا نگرش کم‌خطر می‌تواند احتمال آغاز مصرف را تغییر دهد، اما نتیجه برای همه یکسان نیست. در پاسخ از واژه‌هایی مانند «افزایش احتمال» استفاده کن و سازوکار را توضیح بده.

عوامل فردی، اجتماعی و محیطی را دسته‌بندی کن

مهارت تصمیم‌گیری، الگوی خانواده و دوستان، تبلیغ و دسترسی در سطح‌های متفاوت عمل می‌کنند. این دسته‌بندی کمک می‌کند راه پیشگیری را متناسب با منشأ خطر انتخاب کنی.

زنجیرهٔ تحلیل دخانیات

مواجهه و نگرش ← عامل خطر یا محافظ ← امتحان‌کردن ← تکرار ← وابستگی نیکوتین ← پیامد فردی و اجتماعی ← مداخله

نیکوتین و وابستگی را به رفتار وصل کن

نیکوتین ماده‌ای با توان وابستگی بالاست و می‌تواند ادامهٔ مصرف را تقویت کند. در سناریو، میل به تکرار، دشواری کنترل و بازگشت به رفتار را از پیامدهای دیگر جدا کن.

شکل محصول را معیار بی‌خطری ندان

تغییر شکل، بو یا شیوهٔ مصرف دلیل ایمن‌بودن فرآورده نیست. ادعای «کم‌خطر» را با وجود مواد آسیب‌رسان و خطر وابستگی بسنج و از تبلیغ به نتیجهٔ علمی نپر.

دود دست دوم را پیامد اجتماعی ببین

مصرف می‌تواند افرادی را که خودشان انتخاب به مصرف نکرده‌اند در معرض دود قرار دهد. حق برخورداری از محیط سالم و مسئولیت نسبت به دیگران را در پاسخ وارد کن.

تبلیغ را با فن اقناع تحلیل کن

پیوند محصول با استقلال، جذابیت یا تعلق گروهی می‌تواند خطر را کوچک و پاداش خیالی را برجسته کند. برای شکستن پیام از راهنمای سواد سلامت استفاده کن.

عامل محافظ را عملی بنویس

دانستن خطر به‌تنهایی کافی نیست. مهارت نه‌گفتن، حمایت خانواده، محیط بدون دود و دسترسی به کمک تخصصی نمونه‌هایی از اقدام یا شرایط محافظ‌اند؛ اثر هرکدام را توضیح بده.

سطح پیشگیری را از زمان مداخله تشخیص بده

جلوگیری از آغاز، شناسایی و اقدام زودهنگام و کاهش پیامدهای ایجادشده زمان‌های متفاوت مداخله‌اند. هدف و گروه مخاطب را با سطوح پیشگیری تطبیق بده.

لغزش را به شکست کامل تبدیل نکن

وابستگی می‌تواند ترک را دشوار کند و حمایت تخصصی اهمیت دارد. سرزنش فرد جای تحلیل عامل‌ها و طراحی حمایت را نمی‌گیرد؛ در دنیای واقعی برای ترک از خدمات سلامت معتبر کمک بگیر.

پاسخ را با خطر، سازوکار و راهکار ببند

عامل خطر را نام ببر، توضیح بده چگونه احتمال مصرف یا ادامهٔ آن را تغییر می‌دهد و یک عامل محافظ متناسب پیشنهاد کن. برای تمرین از نمونه سؤال تألیفی سلامت استفاده کن.