پرسش اصلی هر مفهوم را پیدا کن
ببین درس در برابر چه نیاز یا مسئلهای مفهوم را مطرح میکند: هدایت، تبیین، رهبری، پاسخ به مسائل یا اجرای مسئولیتی مشخص. این نیاز، ستون نخست جدول مقایسه است.
دوره و زمینه را ثبت کن
هر عبارت را در زمان و موقعیت مربوط به خودش قرار بده. تشابه یک وظیفه به معنای یکسان بودن همهٔ جایگاهها و شرایط نیست. قید زمانی متن را حذف نکن.
مفهوم | نیاز | مبنا یا منشأ | شرایط | وظایف | قلمرو | دوره | شاهد آیه، روایت یا متن
مبنا و وظیفه را جدا بنویس
اینکه یک جایگاه بر چه اساسی شناخته میشود با اینکه چه کاری انجام میدهد یک پرسش نیست. پاسخها را در دو ستون قرار بده تا دلیل وجود و کارکرد جابهجا نشوند.
شرط و ویژگی را با کارکرد یکی ندان
یک ویژگی میتواند صلاحیت یا شرط را بیان کند، در حالی که وظیفه به اقدام و مسئولیت مربوط است. فعلهای متن را برای وظیفه و صفتها یا معیارها را برای شرایط علامت بزن.
قلمرو را از مثال استخراج کن
ببین مثال دربارهٔ فهم حکم، هدایت فردی، سامان اجتماعی یا حوزهای دیگر است. قلمرو را بیش از شاهد متن گسترش نده و اصطلاح دقیق درس را به کار ببر.
وجوه مشترک را پس از تفاوتها بنویس
برای مقایسه، ابتدا معیارهای مشخص را ردیف کن و پاسخ هر مفهوم را در همان معیار قرار بده. سپس شباهت و تفاوت را نتیجه بگیر. فهرست جداگانهٔ اطلاعات مقایسهٔ روشن نمیسازد.
آیه و روایت را به ادعا متصل کن
پیام شاهد را در یک جمله بنویس و مشخص کن کدام نیاز، شرط یا وظیفه را پشتیبانی میکند. نقل یا ترجمهٔ متن بدون توضیح رابطه، استدلال پاسخ را کامل نمیکند.
علت نیاز را زنجیرهای توضیح بده
ویژگی انسان یا جامعه، نیاز ایجادشده و نقش مفهوم مورد نظر را به ترتیب بنویس. از بیان یک نتیجهٔ نهایی بدون حلقهٔ میانی بپرهیز.
عنوانهای مشابه را با کارت خطا تمرین کن
هر بار که دو وظیفه یا شرط را جابهجا میکنی، آنها را در یک کارت دوطرفه با دوره و شاهد ثبت کن. مرور مقایسهای برای اصطلاحهای نزدیک مؤثرتر از تکرار یک فهرست طولانی است.
فعل سؤال را در پاسخ حفظ کن
اگر سؤال «دلیل»، «وظیفه» یا «مقایسه» میخواهد، همان نوع خروجی را تحویل بده. برای پیام شاهد از روش تحلیل آیات و برای سؤال باز از اندیشه و تحقیق کمک بگیر.