روش اجرای آزمونک
برای هر سؤال شکل یا مدل کوچک، دادهها، رابطهٔ نمادی و نتیجه را بنویس. کنار جواب میزان اطمینان صفر تا دو ثبت کن تا «درست شانسی» از پاسخ مسلط جدا شود.
مدل و محور | داده و خواسته | رابطه | جایگذاری | علامت | عدد و واحد | تفسیر
۱. تبدیل واحد سرعت
سؤال: سرعت ۷۲ کیلومتر بر ساعت را با زنجیرهٔ تبدیل به متر بر ثانیه تبدیل کنید.
پاسخ پیشنهادی
با تبدیل کیلومتر به متر و ساعت به ثانیه، ۷۲ بر ۳٫۶ تقسیم میشود و سرعت ۲۰ متر بر ثانیه به دست میآید.
۲. نمودار مکان–زمان
سؤال: مکان جسم از ۳ متر در زمان ۲ ثانیه به ۱۵ متر در زمان ۶ ثانیه میرسد. سرعت متوسط را بیابید.
پاسخ پیشنهادی
تغییر مکان ۱۲ متر و بازهٔ زمان ۴ ثانیه است؛ سرعت متوسط ۳ متر بر ثانیه میشود.
۳. مساحت زیر نمودار سرعت
سؤال: جسمی ۵ ثانیه با سرعت ثابت ۴ متر بر ثانیه حرکت میکند. جابهجایی از نمودار سرعت–زمان چقدر است؟
پاسخ پیشنهادی
مساحت مستطیل زیر نمودار برابر ۴ ضربدر ۵، یعنی ۲۰ متر است.
۴. سقوط آزاد
سؤال: در بالاترین نقطهٔ پرتاب قائم، وضعیت سرعت و شتاب را توضیح دهید.
پاسخ پیشنهادی
سرعت لحظهای در نقطهٔ اوج صفر میشود، اما شتاب گرانشی در مدل حرکت همچنان برقرار و رو به پایین است.
۵. قانون دوم نیوتن
سؤال: برآیند نیروی ۱۲ نیوتن به جسمی با جرم ۳ کیلوگرم وارد میشود. شتاب را محاسبه کنید.
پاسخ پیشنهادی
از F=ma، شتاب برابر ۱۲ تقسیم بر ۳، یعنی ۴ متر بر مجذور ثانیه است؛ جهت آن با برآیند نیرو یکسان است.
۶. کار مکانیکی
سؤال: نیروی ثابت ۱۰ نیوتن همجهت با جابهجایی ۳ متر اثر میکند. کار نیرو چقدر است؟
پاسخ پیشنهادی
با توجه به همجهتی، کار برابر نیرو ضربدر جابهجایی، یعنی ۳۰ ژول است.
۷. مدار سری
سؤال: دو مقاومت ۲ و ۴ اهم سریاند و جریان ۳ آمپر است. اختلاف پتانسیل کل را بیابید.
پاسخ پیشنهادی
مقاومت معادل ۶ اهم و ولتاژ کل از V=IR برابر ۱۸ ولت است.
۸. میدان الکتریکی
سؤال: جهت میدان الکتریکی در یک نقطه چگونه با جهت نیروی وارد بر بار آزمون مثبت تعریف میشود؟
پاسخ پیشنهادی
جهت میدان همان جهت نیروی وارد بر بار آزمون مثبت در آن نقطه است؛ برای بار منفی جهت نیرو برعکس میدان خواهد بود.
۹. موج
سؤال: موجی با سرعت ۱۰ متر بر ثانیه و بسامد ۵ هرتز دارد. طول موج را بیابید.
پاسخ پیشنهادی
از v=fλ، طول موج ۱۰ تقسیم بر ۵، یعنی ۲ متر است.
۱۰. کنترل پاسخ
سؤال: جواب یک محاسبهٔ شتاب با واحد متر بر ثانیه نوشته شده است. خطا را توضیح دهید.
پاسخ پیشنهادی
واحد مربوط به سرعت است؛ شتاب تغییر سرعت در زمان است و باید واحد طول بر مجذور زمان داشته باشد.
تحلیل نتیجه
خطاها را به مدل، رابطه، علامت، محاسبه و واحد تقسیم کن. برای حل از راهنمای فیزیک و برای تصحیح از روش خودتصحیحی استفاده کن.