ایمان و عمل؛
رابطه را مرحله‌ای توضیح بده، نه با دو تعریف جدا

فعل سؤال را پیش از مفهوم‌ها پیدا کن

«تعریف کنید»، «رابطه را توضیح دهید»، «پیام را بنویسید» و «در موقعیت نشان دهید» خروجی‌های متفاوت می‌خواهند. اگر سؤال رابطه می‌خواهد، دو سوی رابطه و حلقهٔ واسطه را در پاسخ بیاور.

ایمان را فقط یک جملهٔ دانشی ندان

در متن درس ببین ایمان با چه شناخت، گرایش یا پذیرشی توضیح داده شده و چه اثری بر جهت زندگی دارد. پاسخ را مطابق همان تعریف بساز و هر دانستن ساده‌ای را ایمان کامل ننام.

عمل صالح را با معیارش توضیح بده

نام یک رفتار به‌تنهایی کافی نیست. شرایط، هدف و معیاری را که متن برای صالح‌بودن مطرح می‌کند مشخص کن. یک عمل ظاهراً مشابه می‌تواند با نیت یا شیوهٔ متفاوت تحلیل دیگری بخواهد.

رابطه را جهت‌دار بنویس

ابتدا اثر ایمان بر انتخاب و رفتار را توضیح بده؛ سپس اگر متن درس اثر عمل بر تقویت یا آشکارشدن ایمان را مطرح می‌کند، آن جهت را جدا بنویس. عبارت «به هم مربوط‌اند» سازوکار را نشان نمی‌دهد.

نیت و شکل عمل را دو معیار ببین

در تحلیل موقعیت مشخص کن چه کاری انجام شده و انگیزه یا جهت آن چیست. برای تمایز دقیق‌تر از راهنمای حسن فعلی، فاعلی و اخلاص استفاده کن.

شاهد آیه را با واژهٔ لنگر بخوان

بخش‌هایی را که به باور، عمل یا پیامد اشاره دارند علامت بزن و رابطهٔ میان آن‌ها را به یک جملهٔ فارسی تبدیل کن. ترجمهٔ کامل آیه را بدون پاسخ مستقیم به خواسته رونویسی نکن.

مثال را از مفهوم به رفتار بساز

یک باور مشخص، انتخاب متناسب و رفتار مشاهده‌پذیر بنویس. سپس توضیح بده چرا این رفتار نمونهٔ رابطهٔ مورد نظر است. مثال مبهم مانند «فرد خوبی بود» معیار را نشان نمی‌دهد.

پیامد را با پاداش ساده جایگزین نکن

اگر متن دربارهٔ اثر تربیتی، جهت زندگی یا نتیجهٔ اخروی صحبت می‌کند، همان نوع پیامد را بنویس. حلقه‌های رابطه را حذف نکن و از ادعایی بزرگ‌تر از آیه یا درس بپرهیز.

تضاد ظاهری سناریو را تحلیل کن

اگر ادعا و رفتار فرد هم‌جهت نیستند، ابتدا هرکدام را جدا توصیف کن و سپس ناسازگاری را با معیار درس نشان بده. دربارهٔ باطن فرد حکم قطعی نده؛ پاسخ را به داده‌های موقعیت محدود کن.

پاسخ را با پیام و شاهد ببند

در سه جمله مفهوم، رابطه و شاهد را بنویس. برای استخراج پیام از راهنمای آیات دین و زندگی و برای تحلیل روایت از روش تحلیل حدیث کمک بگیر.