جملهٔ پایه را پیش از تغییر پیدا کن
مبتدا و خبرِ معنایی جمله را بدون شتاب شناسایی کن. وقتی حرف مشبهه وارد میشود، رابطهٔ اسنادی باقی میماند اما نام نقشها و نشانههای اعرابی باید مطابق ساخت تازه تحلیل شوند.
خود حرف و معنایش را ثبت کن
تنها دیدن شکل ظاهری کافی نیست. مشخص کن حرف چه معنایی مانند تأکید، تشبیه، آرزو یا استدراک به جمله میافزاید. ترجمهٔ نهایی باید همین تفاوت را منعکس کند.
حرف و معنا ← اسم حرف ← نوع اسم ← خبر ← نوع خبر ← اعراب ← ترجمه
اسم را از نزدیکی ظاهری حدس نزن
اسم حرف ممکن است یک اسم آشکار یا ضمیر متصل باشد. اگر ضمیر به حرف چسبیده است، آن را در تحلیل نقش جا نینداز و مرجعش را از متن پیدا کن.
خبر مفرد را کامل بخوان
خبر مفرد در اصطلاح نحوی الزاماً یک واژهٔ تنها نیست. گروه وابستههای آن را همراهش ببین و میان نقش خبر و اجزای درون گروه تفاوت بگذار.
خبر جمله را با پیوند معنایی بشناس
اگر خبر به صورت جمله آمده، فعل، فاعل یا مبتدا و خبرِ داخلی آن را جدا تحلیل کن. سپس توضیح بده کل جمله چه نقشی در ساخت بزرگتر دارد. نقش یک واژهٔ داخل جمله را به کل خبر نسبت نده.
شبهجمله را به متعلق وصل کن
جار و مجرور یا ظرف ممکن است در جایگاه خبر قرار گیرد. حرف جر و اسم مجرور را در سطح واژه تحلیل و نقش کل شبهجمله را در سطح جمله گزارش کن. برای تمرین این دو لایه از راهنمای جار و مجرور استفاده کن.
خبر مقدم را از ترتیب عادی جدا کن
در بعضی جملهها خبر پیش از اسم دیده میشود. ترتیب خطی واژهها را معادل ترتیب نقشها ندان. نشانههای ساخت، ضمیرها و معنی جمله را کنار هم بگذار تا اسم و خبر جابهجا نشوند.
حرکتگذاری را پس از تعیین نوع واژه انجام بده
نقش و نوع اسم را مشخص کن و سپس نشانهٔ مناسب را با توجه به مفرد، مثنی، جمع یا ساخت دیگر انتخاب کن. حفظ یک حرکت ثابت برای همهٔ اسمها پاسخ قابل اعتماد نمیسازد.
با افعال ناقصه مقایسهٔ ستونی بساز
هر دو ساخت بر جملهٔ اسمیه اثر میگذارند، اما عامل، معنا و اثر اعرابی آنها یکسان نیست. یک جدول با ستون عامل، اسم، خبر و ترجمه بساز و از افعال ناقصه برای مقایسه کمک بگیر.
ترجمه و اعراب را دو کنترل مستقل بدان
ممکن است ترجمه روان باشد ولی نقشها اشتباه تعیین شده باشند، یا اعراب درست باشد و معنای حرف منتقل نشده باشد. هر دو را جدا بازبینی و سپس با جملهٔ اسمیه و فعلیه تطبیق بده.